برگزیدگان سی و هفتمین جشنواره فیلم فجر ۱۳۹۷ در بخش های مختلف بدین شرح هستند:

• سیمرغ بلورین بهترین فیلم کوتاه: «بچه خور» به کارگردانی محمد کارت
• سیمرغ بلورین بهترین مستند:«بهارستان خانه ملت» به کارگردانی بابک بهداد

*سیمرغ بلورین بهترین فیلم سینمایی در بخش نگاه نو:«مسخره باز» به کارگردانی همایون غنی زاده

*سیمرغ بلورین بهترین فیلم با نگاه ملی: «۲۳ نفر» به تهیه کنندگی مجتبی فرآورده و کارگردانی مهدی جعفری

*سیمرغ بلورین بهترین جلوه‌های ویژه میدانی:«ماجرای نیمروز ؛ رد خون» ایمان کرمیان

*سیمرغ بلورین بهترین جلوه‌های ویژه بصری:«مسخره باز» جواد مطوری

*سیمرغ بلورین بهترین چهره‌پردازی:«شبی که ماه کامل شد» ایمان امیدواری

*سیمرغ بلورین بهترین طراح لباس:«شبی که ماه کامل شد» محمد بزرگ‌نیا

• سیمرغ بلورین بهترین طراحی صحنه:«غلامرضا تختی»کیوان مقدم

*سیمرغ بلورین بهترین صدا برداری:«متری شیش و نیم» ایرج شهزادی

*سیمرغ بلورین بهترین صداگذاری:«ماجرای نیمروز؛رد خون» مهرشاد ملکوتی

*سیمرغ بلورین بهترین تدوین:«متری شیش و نیم » بهرام دهقانی

*سیمرغ بلورین بهترین موسیقی متن:«قصر شیرین»امین هنرمند

*سیمرغ بلورین بهترین فیلمبرداری:«غلامرضا تختی» حمید خضوعی ابیانه

*سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش مکمل زن:«شبی که ماه کامل شد» فرشته صدر عرفایی

*سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش مکمل مرد:«مسخره باز» علی نصیریان

*سیمرغ بلورین بهترین انیمیشن:«آخرین داستان» اشکان رهگذر

• سیمرغ بلورین بهترین فیلم هنروتجربه:«مسخره باز» به کارگردانی همایون غنی زاده

اسامی برندگان جشنواره فیلم فجر ۹۷ به شرح زیر است:

بهترین جلوه‌های ویژه میدانی

در ابتدای برنامه مراسم اهدای جایزه‌های فنی با معرفی نامزدهای بخش جلوه‌های ویژه میدانی آغاز شد.

برای معرفی سیمرغ بهترین جلوه‌های ویژه میدانی محمدعلی باشه‌آهنگر پشت تریبون آمد و ایمان کرمیان برای فیلم سینمایی «ماجرای نیمروز: رد خون» را به عنوان برنده این بخش معرفی کرد.

ایمان کرمیان پس از دریافت سیمرغ با تشکر از دستیارانش گفت: از سیدمحمود رضوی و محمدحسین مهدویان و گروه تدارکات فیلم «ماجرای نیمروز: رد خون» و هیات داوران تشکر می کنم.

بهترین جلوه های ویژه بصری

محمود کلاری برای اهدای جایزه جلوه های ویژه بصری پشت تریبون قرار گرفت.

سیمرغ بلورین بهترین جلوه های ویژه بصری به جواد مطوری برای فیلم «مسخره باز» تعلق گرفت.

جواد مطوری پس از دریافت جایزه‌اش گفت:خیلی خوشحالم ک این جایزه را دریافت می کنم از هیات داوران تشکر می کنم و از همایون غنی زاده به خاطر اعتمادش تشکر می کنم و این جایزه را به همه بچه های گروهم تقدیم می کنم چون کار بصری یک کار تیمی است.

بهترین چهره پردازی

ریما رامین فر برای اهدای جایزه بهترین چهره پردازی پشت تریبون قرار گرفت.

سیمرغ بلورین بهترین چهره پردازی در این بخش به ایمان امیدواری برای فیلم «شبی که ماه کامل شد» تعلق گرفت.

بهترین طراحی لباس

محمد بزرگ نیا برای اهدای سیمرغ بلورین بهترین طراحی لباس پشت تریبون قرار گرفت.

محمدرضا شجاعی سیمرغ بلورین بهترین طراحی لباس را برای شبی که ماه کامل شد دریافت کرد.

محمدرضا شجاعی پس از دریافت این جایزه ضمن تشکر از هیات داوران گفت: از هر دو پروژه ای که در آن همکاری داشتم هم «ماجرای نیمروز؛رد خون» و هم «شبی که ماه کامل شد» تشکر می کنم. از مجموعه عواملی که از ایده تا اجرا به من کمک کردند.

بهترین طراحی صحنه

محمد بزرگ نیا همچنین سیمرغ بلورین بهترین طراحی صحنه را هم اهدا کرد.

کیوان مقدم برای «غلامرضا تختی» سیمرغ بلورین بهترین طراحی صحنه را دریافت کرد.

بهترین صدابرداری

محمد احسانی برای اعطای جایزه بهترین صدابرداری پشت تریبون قرار گرفت.

ایرج شهزادی برای متری شیش و نیم سیمرغ بلورین صدابرداری را دریافت کرد.

ایرج شهزادی پس از دریافت این سیمرغ ضمن تشکر از هیات داوران گفت: قبل از هر چیز به بقیه همکارانم در بخش صدا که نامزد بودند تبریک بگویم. از همکاران خودم در صحنه و بچه های استودیو تشکر کنم و همینطور از سعید روستایی و آقای ساداتیان و تیم درجه یک «متری شیش و نیم» و تیم «ناگهان درخت» و تیم «سرخپوست» تشکر کنم.

بهترین صداگذاری

محمد احسانی همچنین جایزه بهترین صداگذاری را هم اهدا کرد.

سیمرغ بلورین بهترین صداگذاری به مهرشاد ملکوتی برای ماجرای نیمروز: رد خون اهدا شد.

مهرشاد ملکوتی پس از دریافت سیمرغ این بخش گفت: از محمدحسین مهدویان تشکر می کنم و همچنین از همه عوامل «ماجرای نیمروز؛ رد خون» ممنونم.

بهترین تدوین

مهرزاد دانش برای اعطای سیمرغ بلورین بهترین تدوین پشت تریبون قرار گرفت.

سیمرغ بلورین بهترین تدوین به بهرام دهقانی برای متری شیش و نیم اهدا شد.

در غیاب دهقانی سیدجمال ساداتیان تهیه کننده فیلم جایزه او را دریافت کرد.

بهترین موسیقی

پوران درخشنده برای اعطای سیمرغ بلورین بهترین موسیقی پشت تریبون قرار گرفت.

سیمرغ بلورین بهترین موسیقی فیلم به امین هنرمند برای فیلم قصر شیرین اهدا شد.

بهترین فیلمبرداری

محمود کلاری برای اعطای سیمرغ بلورین بهترین فیلمبرداری پشت تریبون قرار گرفت. او با تبریک به همکاران فیلمبردار خود، اشاره کرد سطح فیلمبرداری در ایران جهانی شده و اعلام کرد بسیار مایل بوده که کاندیداهای بیشتری در این بخش معرفی شود که در نهایت یک نامزد بیشتر معرفی شد.

سیمرغ بلورین بهترین فیلمبرداری به حمید خضوعی ابیانه برای فیلم غلامرضا تختی اهدا شد. خضوی ابیانه در سالن حضور نداشت و فرد دیگری به نمایندگی از او جایزه را گرفت.

بهترین بازیگر نقش مکمل زن

ریما رامین فر برای اعطای سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش مکمل زن پشت تریبون قرار گرفت.

سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش مکمل زن به فرشته صدرعرفایی برای فیلم شبی که ماه کامل شد اهدا شد.

فرشته صدرعرفایی پس از دریافت سیمرغ بهترین بازیگر نقش مکمل زن گفت: واقعا خیلی سپاسگزارم از هیات داوران و از خانم آبیار و ایمان امیدواری عزیز٫ از تیم خوب «شبی که ماه کامل شد» متشکرم و می خواهم آرزو کنم که دنیای ما دنیای عشق در برابر تکفیر و دوستی در برابر خشونت و صلح در برابر جنگ باشد تا دنیای بهتری داشته باشیم.

بهترین بازیگر نقش مکمل مرد

محمدعلی باشه آهنگر برای اعطای سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش مکمل مرد پشت تریبون قرار گرفت. او گفت: اعتراف می کنم خیلی سخت بود. من همه این بازیگرها را دوست دارم. جوانترها مثل بچه های من و بزرگتر حکم استادی من را دارند ولی یک بار در زندگی یک نفر مثل من پیش می آید که آقای نصیریان را برای دریافت سیمرغ به روی سن دعوت کند.

سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش مکمل مرد به علی نصیریان برای فیلم مسخره باز اهدا شد.

حاضران در سالن، نصیریان را ایستاده تشویق کردند.

علی نصیریان پس از دریافت سیمرغ بهترین بازیگر نقش مکمل مرد گفت: من تا حالا سیمرغ نگرفته بودم. در این چهل سال نداشتم. من می پذیرم فقط حس خیلی قرصی داشتم که بیایم. برای اینکه مشکلاتی داشتم که این روزها نمی توانستم خیلی روی پا باشم ولی دلم می خواست بیایم و فقط اینجا از این تریبون استفاده کنم و بگویم من آدم سعادتمندی بودم به دلیل اینکه در این سن این امکان و فرصت را پیدا کردم که با نوه خودم کار کنم. همایون جای نوه ام است. چرا خوشحالم؟ این سناریو را که من خواندم خیلی برایم جذاب بود. این شانس من بود که بتوانم در یک کار خلاقانه و نوآورانه و شکننده چارچوب های معمول من پیرمرد مسن شرکت داشته باشم.

نصیریان در ادامه گفت: من برای همایون غنی زاده آتیه بسیار درخشانی می بینم. از هیات داوران که من را بین این همه استعداد جوان انتخاب کردند تشکر می کنم. از جشنواره تشکر می کنم و از تماشاگران این فیلم هم تشکر می کنم.

جمشید مشایخی وقتی علی نصیریان پس از دریافت جایزه اش به سمت او رفت گفت: اولین تئاترم را با علی خان نصیریان کار کردم. من عاشقش هستم. ایشان قسمتی از وجودش را از دست داده. نمی خواستم تسلیت بگویم اما امشب مجبورم. او همسر عزیزش را از دست داده.

بهترین پویانمایی(انیمیشن)

محمد احسانی برای اعطای سیمرغ بلورین بهترین پویانمایی پشت تریبون قرار گرفت.

سیمرغ بلورین بهترین پویانمایی به «آخرین داستان» به کارگردانی اشکان رهگذر اهدا شد.

اشکان رهگذر پس از دریافت جایزه بهترین فیلم سینمایی انیمیشن گفت: از هیات داوران تشکر می کنم. از تهیه کننده ام و از خانواده ام که ۹سال تحمل کردند و از بچه های استودیو هورخش که ۹سال جنگیدند که یک فیلم لایق اسم شاهنامه ساخته شود.

بهترین فیلم هنر و تجربه

مهرزاد دانش برای اعطای سیمرغ بلورین بهترین فیلم هنر و تجربه پشت تریبون قرار گرفت.

سیمرغ بلورین بهترین فیلم هنر و تجربه به مسخره باز به کارگردانی همایون غنی‌زاده اهدا شد.

همایون غنی زاده پس از دریافت جایزه بهترین فیلم هنر و تجربه گفت: خیلی خوشحالم که امشب در جمع شما هستم. آقای نصیریان عزیز گفتند که بعد از ۴۰سال جایزه شان را گرفتند. به من در یک شب دو سیمرغ دادند. سیمرغ اول را نگرفتم چون جایزه اش را دوست نداشتم. معادلات جشنواره را هم پذیرفتم ولی سیمرغ نگاه نو را دوست نداشتم چون در پایان دیدم فیلم من موفق نشده نگاه نویی به جشنواره تزریق کند اما این جایزه را دوست دارم و می گیرم.

پوران درخشنده برای اعطای سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول زن پشت تریبون قرار گرفت. پوران درخشنده گفت: همه بازیگرهای زنی که در این جشنواره بودند خوب بودند. این انتخاب خیلی سخت بود. من به همه کاندیداها تبریک می گویم چون همه شان خوب بودند.

بهترین بازیگر نقش اول زن

سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول زن به الناز شاکردوست برای شبی که ماه کامل شد اهدا شد.

الناز شاکردوست پس از دریافت سیمرغ بهترین بازیگر نقش اول زن گفت: همیشه خیال می کردم این مسیر را تا اینجا می دوم؛ نشد با دو بیایم اما بالاخره شد. خدایا شکرت. خیلی خوشحالم. واقعا الان که اینجا ایستادم فکر می کنم تشویق های شما ارزش آن همه سختی را داشت.

الناز شاکردوست در ادامه گفت: از بانو نرگس آبیار تشکر می کنم که در تاریک‌ترین بخش زندگیم آمد و کنارم ایستاد و فرصت زندگی در این نقش را داد. خانم آبیار شما جدا از نبوغتان یک انسان واقعی هستد. نقش فائزه برای من یک مسوولیت بزرگ داشت. فائزه نماینده همه مادرانی است که به جز خوشبختی بچه هایشان آرزوی دیگری ندارند.

امروز در جمع ما مادر نقشی که بازی کردم هم حضور دارند و من را دخترم خطاب کرد و به من گفت فائزه و این بزرگترین جایزه بود. من با احترام به تک تک کاندیداها خانم معتمدآریا که اسطوره من هستند، خانم ژاله صامتی، مهناز عزیزم که می دانم چقدر سختی کشیده و بهنوش جان طباطبایی خسته نباشید می گویم. از هیات داوران تشکر می کنم و ممنونم که فائزه را شایسته جایزه دانستید و در آخر امیدوارم بتوانم امانتدار خوبی باشم.

بهترین بازیگر نقش اول مرد

محمد بزرگ‌نیا برای اعطای سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول مرد پشت تریبون قرار گرفت.

سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول مرد به هوتن شکیبا برای شبی که ماه کامل شد اهدا شد.

هوتن شکیبا پس از دریافت سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول مرد گفت: من خیلی خوشحالم که این جایزه را گرفتم. یک خوشحالی خیلی بزرگ دارم برای اینکه خانواده‌ام بزرگ تر می شود. اول خانواده خودم که در این سال ها حامی من بودند. بعد خانواده بزرگ تئاتر که ۱۶سال از آنها یاد گرفتم و خانواده «شبی که ماه کامل شد» که همه از جان برای این فیلم سخت مایه گذاشتند و خانواده سینما که اجازه دادند عضوی از آنها باشم.

از هیات داوران ممنونم که اجازه دادید اسمم کنار نوید محمدزاده، امین حیایی، پیمان معادی و حامد بهداد باشد.

بهترین فیلمنامه

مراسم با حضور سیدعباس صالحی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، محمود واعظی رئیس دفتر رئیس جمهور، حسین انتظامی رئیس سازمان سینمایی، ابراهیم داروغه زاده دبیر جشنواره فیلم فجر در کنار داوران روی سن ادامه یافت.

سیمرغ بلورین بهترین فیلمنامه به محسن قرایی و محمد داوودی برای فیلم سینمایی قصرشیرین اهدا شد.

محسن قرایی پس از دریافت جایزه اش ضمن تشکر از داوران گفت: می خواستم از رضا میرکریمی و حامد بهداد تشکر کنم که با اجرای درخشان‌شان فیلمنامه ما را ارتقا دادند.

محمد داوودی هم گفت: ممنونم از آقای میرکریمی و اهتمامشان. ممنون از قصر شیرین ماندگاری که برای سینمای ایران ساختید. اگر فیلمنامه یک کار دیده می شود زحمت همه عوامل است.

جایزه ویژه هیات داوران

سیمرغ بلورین جایزه ویژه هیات داوران به نیما جاویدی برای سرخپوست اهدا شد. در غیاب نیما جاویدی نماینده او جایزه ویژه را دریافت کرد. محمد بدرلویی مدیر تولید فیلم «سرخپوست» که به جای نیما جاویدی این سیمرغ را دریافت می کرد گفت: برای اقای جاویدی مشکلی پیش آمد نتوانستند بیایند. از من خواستند از این فرصت استفاده کنم از مردم تشکر کنم که با استقبال فوق العاده از سرخپوست به ما خیلی انرژی دادند.

بهترین کارگردانی

سیمرغ بلورین بهترین کارگردانی به نرگس آبیار برای شبی که ماه کامل شد اهدا شد.

نرگس آبیار پس از دریافت سیمرغ بلورین بهترین کارگردانی جشنواره سی‌وهفتم گفت: دلگیری ای که همیشه داشتم این بود که در کشور خودم هیچوقت کاندیدای بهترین کارگردانی نشدم. این جایزه برای من خیلی بزرگ و مهم است ولی من را امشب خیلی خوشحال می کند و شب این گروه که زحمت کشیدند را می سازد ولی می دانم دوستانی که زحمت زیادی برای فیلمشان کشیدند ولی این جایزه را نگرفتند ته دلشان ممکن است غمگین باشند و این من را می آزارد. این جایزه برای همه دوستان کارگردانم است. من هم می خواهم از مادر شهاب و فائزه واقعی خانم اعظم محسن دوست تشکر کنم. و تشکر کنم از تیم مان؛ ما یک تیم عالی داشتیم. بچه هایی که شبانه روز وقت گذاشتند و شرایط سخت را دوام آوردند در ۵۰درجه گرما سختی ها را تحمل کردند. حمید نجفی راد که خیلی برای تدوین وقت گذاشت. من به نمایندگی از همه عوامل اینجا حضور دارم.

بهترین فیلم

سیمرغ بلورین بهترین فیلم به شبی که ماه کامل شد تعلق گرفت. محمدحسین قاسمی تهیه کننده این فیلم جایزه را دریافت کرد.

بهترین فیلم از نگاه مردمی
منوچهر شاهسواری مدیرعامل خانه سینما برای معرفی فیلم برگزیده بهترین فیلم از نگاه مردمی روی سن حضور یافت.

منوچهر شاهسواری گفت: امشب را به همه سینمای ایران تبریک می گویم. باور دارم که بقیه نهادهای کشور باید از سینما یاد بگیرند که چگونه می شود و همدل و رفیق بود و معرفت به خرج داد. سینمای ایران و همه ما مرهم زخم های این مملکت هستیم. ما زخم نمی زنیم. آن که زخم می زند حتما روزی گرفتار عقوبت خود خواهد شد. در این ایام همکاران من علی آشتیانی پور و همکارانشان در امانتداری این آرا سعی بسیار کردند. همینجا می گویم همه صاحبان آثار اجازه دارند به شکل خصوصی آرای فیلم هایشان را دریافت کنند. امشب می خواهیم فاصله این ۵فیلم را بگوییم و تماشاگران به عنوان یک جامعه آماری چه گفتند.

سیمرغ بلورین بهترین فیلم از نگاه تماشاگران سی و هفتمین جشنواره فیلم فجر به «متری شش و نیم» به تهیه‌کنندگی سیدجمال ساداتیان اعطا شد

نوشته برگزیدگان سی و هفتمین جشنواره فیلم فجر ۱۳۹۷ اولین بار در SAYF.IR. پدیدار شد.

کتاب ششمین جشنواره فیلم فجر در مشهد منتشر شد. این کتاب که به رویداد های ششمین جشنواره فیلم فجر- که هم زمان با بیست و هفتمین جشنواره فیلم فجر تهران برگزار شد- می پردازد در فصل های مختلفی چون: مباحث تئوریک، برداشت بلند، برداشت کوتاه، نقد فیلم، تحلیل و گفتگو تدوین یافته است.

گفتگوهایی با محمدهادی کریمی، پرویز شهبازی، امیر قویدل، ساعد نیکذات و… به همراه یادداشت هایی از اهالی سینما از دیگر مطالب این کتاب است.

این کتاب در ۱۲۰ صفحه تمام رنگی، بر روی کاغذ گلاسه مات، در قطع خشتی ۲۳*۲۱، در شمارگان ۱۰۰۰ نسخه و به نشر کانون هنرمندان خراسان منتشر شده است.

هیات تحریریه این کتاب را فهیمه جوان، علی جعفری، حسن محمودی، مجید سیف العلمایی، علی مقدسی، و دکتر کوشان جمالی تشکیل داده اند. طراح گرافیک کتاب “سعید مزینانی” است.

دیگر عوامل این کتاب عبارتند از:

• نقد فیلم: احمد یوسفی صراف، صادق عسکری
• گزارش: احسان رحیم زاده
• عکاس: داود ظریف، امین ابراهیمی، حمید جسمی
• سردبیر: کیارنگ علایی

۱۳ اسفند ۱۳۸۷

نوشته ششمین جشنواره فیلم فجر مشهد اولین بار در SAYF.IR. پدیدار شد.

بوتیک

نویسنده و کارگردان: حمید نعمت الله
تهیه‌کننده: مرتضی شایسته – هدایت فیلم
فیلم‌برداری: محمود کلاری
تدوین: محمدرضا موئینی
طراح صحنه و لباس: جلیل فتوحی نیا
چهره پرداز: محمد قومی
صدابردار: ساسان باقرپور
عکاس: مهرشاد کارخانی
تاریخ آغاز فیلمبرداری: اول شهریور ۱۳۸۱
تاریخ اکران: ۱۵ اسفند ۱۳۸۲بازیگران:
محمدرضا گلزار، گلشیفته فراهانی، رضا رویگری، صبا کمالی، افسانه چهره آزاد، کاوه کاویان، یوسف تیموری، حامد بهداد، علی علایی

خلاصه داستان فیلم:
داستان به رابطه ی دختری کم سن و سال و حرمان کشیده با پسری جوان می پردازد. پسر در این ماجرا سعی دارد با کمک به این دختر سودایی به ته مانده ی طبع بلند و مخدوش خود پاسخ دهد. بی هیچ تمنایی و بی هیچ نیت تملکی و بی هیچ بهره ای.
اتی (احترام) سهم خود را از خانه اجاره ایی که با دوستانش اجاره کرده نپرداخته و صاحب خانه قصد دارد آنها را بیرون کند. جهانگیر جوانی که در بوتیک کار می‌کند مبلغ مورد نیاز اتی را فراهم می‌کند. اما اتی باآن مبلغ تصمیم می کیرد به خارج برود. سعی اتی برای تهیه کسری پولی که برای خارج رفتن نیاز دارد اتی را در موقعیت خطیری قرار می‌دهد.

جوایز:
برنده سیمرغ بلورین بهترین فیلم اول از بیست و دومین جشنواره فیلم فجر

درباره فیلم ساز: حمید نعمت الله که فیلم “بوتیک” اولین فیلم بلند اوست، پیش از این در چند فیلم از مسعود کیمیایی دستیار کارگردان بوده و فیلم کوتاه و زیبای “مکبر” را هم در کارنامه دارد.

با حضور: “مهندس دانوش یزدان پناه ” و “افشین پویان”
زمان: جمعه دوم اسفند ۱۳۸۷ ساعت ۹ صبح
مکان: « آگاه فیلم »

نوشته کانون ۱۲۳ : بوتیک / حمید نعمت الله اولین بار در SAYF.IR. پدیدار شد.

نگاه ما شرقی‌ها به زندگی یک نگاه روایی و یک نگاه نقلی است
نگاهی نو به نقل و روایت

گفت‌وگویی که پیش روی شماست حاصل گپی است کوتاه که در سالن سینما افریقا مشهد میان مجید سیف‌العلمایی با رضا صابری .

* “رضا صابری” در بیست و هفتمین جشنواره بین‌المللی تئاتر تهران مورد تقدیر قرار گرفت و برای خودمان متأسفم که برای قدردانی از “رضا صابری” در مشهد غفلت می‌کنیم و در شهرهای دیگر این مراسم تقدیر برگزار می‌شود. و من الان بعد از نمایش فیلم “وقتی همه خوابیم” ساخته “بهرام بیضایی” – در ششمین جشنواره فیلم فجر مشهد- مایلم نظر “رضا صابری” را درباره‌ی فیلم “وقتی همه خوابیم” بدانم.

خواهش می‌کنم شما لطف دارید. “بهرام بیضایی” به واسطه‌ی درک و سواد و شعور و آگاهی‌ای که در حوزه‌ی سینما و تئاتر دارد متأسفانه همیشه مورد هجنه واقع شده است. فیلم “وقتی همه خوابیم” حدیث نفس و دغدغه‌های شخصی “بیضایی” بود و این حق برای هر نویسنده‌ای محفوظ است که در جایی به مواردی بپردازد که دغدغه‌ی همیشگی‌اش بوده. و این فیلم هم به‌نوعی تثبیت کننده‌ی تمام آن دغدغه‌هایی است که بیش از چهار دهه گرفتارش است.

اما چیزی که در شخصیت “بیضایی” نمی‌شود کتمان کرد این است که “بیضایی” یک هنرمند مؤلف است هم مؤلف است و هم صاحب اندیشه و صاحب تفکر است. اشکال عمده‌ی سینما و تئاتر مملکت ما این است که متأسفانه فارغ از اندیشه و تفکر سالم است و “بیضایی” در میان هنرمندان سینما و تئاتر صاحب تفکر است صاحب اندیشه است و ایشان در سایر کشورها نمادی از تئاتر و سینمای کشور ماست. چنین فردی با چنین خصوصیاتی هر کس بگوید این فیلم فیلم ضعیفی است او را نشناخته است.

به نظر من این فیلم، بسیار فیلم پرقدرتی است هم به لحاظ تفکر و هم به لحاظ خطوط فنی؛ دکوپاژ فوق‌العاده، تدوین تکان‌دهنده که این موارد در سینمای ما کمتر اتفاق می‌افتد و ضمن این‌که دغدغه‌ی “بیضایی” زن در جامعه‌ی ماست. در این‌جا هم می‌بینید که زن محور همه‌ی حوادث است زن در آثار “بیضایی” چه در تئاتر و چه در سینما دستمایه‌ی آثار “بیضایی” است که بتواند دغدغه‌های خودش را به نوعی بیان کند و در واقع نه آن زنی که پاره‌ای از فیلم‌سازان چه در گذشته چه در اکنون به آن پرداخته‌اند زنی است که اصطلاحا گیوه‌هایش را بالا می‌کشد و چادرش را سفت به کمرش می‌بندد تا از حقوق خودش در جامعه دفاع کند و مبارزه می‌کند. این زن، زن آرمانی جامعه‌ی ماست زنی که باید بیاید در متن جامعه حقوق خودش را از دل مسائل بگیرد و این‌جا هم خوشبختانه “چکامه” چیزی شبیه “آی‌بانو” در نمایش “فتح‌نامه‌ی کلات” است یا شبیه “لیلا”ست یا شبیه تمام زن‌های آثار “بیضایی” است

* آقای صابری شما هم درام شناسید و هم درام نویسید. من نمی‌گویم که در درام روایت، اصل است ولی یکی از اصول درام، شیوه‌ی روایت است. این فیلم دارای یک شیوه‌ی روایت خاص است. شاید بسیار متفاوت از بقیه‌ی کارهایش و یک مقدار شبیه “شاه‌کشی”. این تغییر شخصیت‌ها و بازی در بازی‌ها راجع به این‌ها در فیلم بگویید.

نگاه ما شرقی‌ها به زندگی یک نگاه روایی و یک نگاه نقلی است و ادبیات ایران هم همین‌گونه است. زندگی ما مبتنی بر قصه‌گویی و تصویرگری است و چون قرار است انسانی بیاید به جای انسان دیگری روایت کند.

* اما آن‌چه که تفاوت می‌کند شیوه‌ی روایت است.

شیوه‌ها و تکنیک است هرکس به‌نوعی. مثلا “برشت” یک روایت قراردادی دارد برخلاف تعزیه که روایت غیرقراردادی است. در این فیلم “بیضایی” هم این فاصله‌گذاری هست و نوع نگاه “بیضایی”، نگاه نوتری است به نقل و روایت.

* بعد در این‌جا اتفاقی می‌افتد در شیوه‌ی بازیگری و بازیگیری و ارائه‌ی شخصیت‌هایی که قرار است بازی بشوند و در یک فیلم که یک شخصیت قرار است یک کاراکتر را ارائه دهد در نوع بازی‌اش یکسان است و اگر تحولی هم هست تدریجی رخ می‌دهد این‌جا در یک لحظه قرار است دو نقش بازی شود. در شیوه‌ی بازیگری چه اتفاقی می‌افتد که یک خانمی نقش یک فیلم‌نامه‌نویس را باید بازی کند بعد خودش قرار است نقش یکی از شخصیت‌ها فیلم‌نامه‌اش را بازی کند بعد در آن‌جا نقش خواهر خودش را بازی کند بعد نقش مادر را بازی کند این نقش‌های گوناگون

بله این اتفاقات در تئاتر هم به سهولت انجام می‌شود که بازیگر نقش‌های گوناگونی را بازی می‌کند منتها با نمادها و رنگ‌ها و لباس٫ اشیایی که تماشاگر بتواند ارتباط برقرار کند. نشانه‌ها در ادبیات ما هم هست که خوشبختانه پر از کنایه و .. است به‌نظر من این فیلم یک نمایش ایرانی خالص با یک تکنیک جدیدی بود. تکنیک در عرضه‌ی روایت و نقل. اما همه‌چی آن ایرانی بود. فرهنگ ایرانی در ذات فیلم بود. در تعزیه هم همین اتفاق می‌افتد البته در قصه‌ی اول یک مقدار کندی احساس می‌شود به نظر من توالی صحنه‌ها خیلی زیاد است. اما از لحظه‌ای که ما اصطلاحا وارد پشت صحنه می‌شویم فیلم جان تازه‌ای به خودش می‌گیرد انگار قسمت اول فیلم جنایی پلیسی است و می‌رسد به نقطه‌ی عطف که وارد پشت صحنه می‌شویم.

۸۷/۱۱/۱۹

نوشته رضا صابری: “وقتی همه خوابیم” نگاهی نو به نقل و روایت اولین بار در SAYF.IR. پدیدار شد.

اکنون، در اوایل تابستان، می‌توان در مورد فیلم‌هایی که از ابتدای سال تا به‌حال اکران شده‌اند، صحبت کرد. شاید مهم‌ترین خصیصه‌ی فیلم‌های امسال، این باشد، که برآیند نهایی فیلم‌ها کاملا برعکس ادعا و نیت سازندگانشان بوده است. اجازه بدهید هرچه سریع‌تر برویم سراغ نمونه‌ها:

«خون‌بازی» بنا بوده، بدون هیچ ادعایی! نگاهی متفاوت به مسئله‌ی اعتیاد و شهرنشینی و طبقه‌ی رو به رشد و … داشته باشد، اما حاصل کار چیزی جز «آینه عبرت ۲» نبود. «اخراجی‌ها» بنا بوده آبرویی برای جبهه و جنگ و آدم‌های آن مهیا سازد تا از پی آن بتوانیم به اسرار مگوی آن بیشتر بپردازیم، اما این فیلم قبل از هرچیز چنان آبرویی از سینما برد که شاید تا ابد باید در مورد این مسئله صحبت کرد تا فرصت به دیگر مسائل نرسد.

«سنگ، کاغذ، قیچی» خواسته که درامی روان‌شناسانه و جامعه‌شناسانه برای انسان‌های جنگ و ارتباطشان با جامعه‌ی امروزی، کمپلکس‌های دو نسل متفاوت در مقابل قدرت و … باشد، اما در عمل و جهان‌بینی در حد «شهر موش‌ها» متوقف شد، «پارک‌وی» خواسته بود شروع یک ژانر، در سینمای ایران باشد – آقای فریدون جیرانی حتما «شب بیست و نهم» را ندیده‌اند- اما تنها چیزی که در سالن‌های نمایش این فیلم رؤیت نشد، ترس و وحشت برای حتی یک لحظه در چهره‌ی تماشاگران بود و در عوض تماشاگران چیزی برابر «کلاه قرمزی و پسرخاله» خندیدند- واقعا که این فیلم شروع یک ژانر در سینمای ایران بود، ما که خیلی خندیدیم- حالا از همه مهم‌تر «روز سوم»، این فیلم بنا بوده بهترین فیلم امسال سینمای ایران باشد ولی در عمل و بدون شک به بدترین فیلم سال تبدیل خواهد شد. هیچ‌کس نبود از آقای لطیفی و از همه مهم‌تر از هیأت محترم داوران جشنواره فیلم فجر بپرسد که آخر چرا این سربازان عراقی تا این حد تیراندازی بدی دارند؟ این معلم از کجا به آن درجه‌ی نظامی رسید که فرمانده‌ی تسخیر خرمشهر شد؟ اصلا این آدم‌ها کی بودند؟ و از همه مهم‌تر اصلا آن دختر چرا به شوشتر نرفته بود که اگر رفته بود دیگر این فیلم ساخته نمی‌شد و دیگر این همه… در این فیلم قرار بوده، «باران کوثری» بهترین بازیگر سال باشد، اما یکی از بدترین بازی‌های سال و این سال‌ها، همین بازی «باران کوثری» بود- باور کنید لحظه‌ای که او در چاله در مورد حضور عراقی‌ها در منزلش گفت: «زندگی‌مون نجس کردید» حالم بد شد.

دوستان عزیز! باور کنید این سینما نیست، و اگر هم هست، سینمای مورد ادعایی نیست!

تیرماه است و از سینمای امسال ایران چیزی جز ادعا ندیدیم، اما در این میان دو نکته برایم به یادگار می‌ماند: اول آن مصاحبه‌ی حیرت‌انگیز «هوشنگ گلمکانی» عزیز با «مسعود ده‌نمکی» که به هیچ‌وجه وارد چالش با او نشد و اجازه داد که آقای «ده‌نمکی» هرچه می‌خواهد بگوید- باور کنید این مصاحبه فقط برای ثبت در تاریخ و برای آیندگان انجام شده است، باور کنید- و دوم اثبات شباهت هرچه بیشتر هیأت داوران جشنواره فیلم پارسال با داوران لیگ برتر فوتبال کشورمان، ایران عزیز!

• تاریخ ارسال: ۳۱ تیر ۱۳۸۶
• منبع: سایت آگاه فیلم

نوشته غافلان همسازند اولین بار در SAYF.IR. پدیدار شد.