محصولات و دوره‌های آموزشی آنلاین:

ترم آموزش آنلاین «معرفی و تأویل فیلم، روی خط»

روی خط (آنلاین)

مجید سیف‌العلمایی

حدود 35 ساعت

9,900,000 تومان

اردوی نویسندگی

روی خط (آنلاین)

مجید سیف‌العلمایی

فعلا 300 دقیقه

8,900,000 تومان

مدرسه فیلم‌سازی

روی خط (آنلاین)

مجید سیف‌العلمایی

حدود 300 دقیقه

8,900,000 تومان

نوشته واکاوی فیلم «ماتریکس» اولین بار در SAYF.IR. پدیدار شد.

محصولات و دوره‌های آموزشی آنلاین:

ترم آموزش آنلاین «معرفی و تأویل فیلم، روی خط»

روی خط (آنلاین)

مجید سیف‌العلمایی

حدود 35 ساعت

9,900,000 تومان

اردوی نویسندگی

روی خط (آنلاین)

مجید سیف‌العلمایی

فعلا 300 دقیقه

8,900,000 تومان

نوشته معرفی فیلم “تلقین” Inception 2010 اولین بار در SAYF.IR. پدیدار شد.

محصولات و دوره‌های آموزشی آنلاین:

ترم آموزش آنلاین «معرفی و تأویل فیلم، روی خط»

روی خط (آنلاین)

مجید سیف‌العلمایی

حدود 35 ساعت

9,900,000 تومان

اردوی نویسندگی

روی خط (آنلاین)

مجید سیف‌العلمایی

فعلا 300 دقیقه

8,900,000 تومان

مدرسه فیلم‌سازی

روی خط (آنلاین)

مجید سیف‌العلمایی

حدود 300 دقیقه

8,900,000 تومان

نوشته فیلم “آخرین نبرد” ساخته “لوک بسون” اولین بار در SAYF.IR. پدیدار شد.

نقد جامع فیلم “ترمیناتور: روز قضاوت (۱۹۹۱)”:
در فیلم «ترمیناتور: روز قضاوت» باری دیگر یک شکارچی از زمان آینده، برای شکار جان کارنر به زمان فعل می آید. از زمان هولوکاست اتمی سال ۱۹۹۷ توسط ماشین ها و علیه انسان ها، تنها یک مرد باقی مانده که می تواند در وضعیت بحرانی انسان ها تغییری به وجود آورد و او کسی نیست جز جان کارنر که در این فیلم یک نوجوان بیشتر نیست اما قرار است در آینده و پس از فاجعه مذکور، رهبری انسان های باقی مانده در برابر ماشین ها را عهده دار باشد. شاید شما بیاد بیاورید و شاید هم هم فراموش کرده باشید که در فیلم «نابودگر ۱» اکران سال ۱۹۸۴، یک قاتل نابودگر (با بازی آرنولد شوارزنگر) از زمان آینده به گذشته آمده بود تا مادر جان کارنر (لیندا همیلتون) را قبل از آنکه فرزندش را به دنیا بیاورد به قتل برساند. ماموریت نابودگر اول در آن فیلم شکست خورد و کارنر جوان هم به دنیا آمد تا الان در سال ۱۹۹۱ که اینبار دو نابودگر از زمان آینده به زمان حال سفر می کنند : یک نابودگر خوب (با بازی آرنولد شوارزنگر) که قرار است از جان کارنر محافظت کند و یک نابودگر قاتل و خظرناک (با بازی رابرت پاتریک) که به قصد نابودی کارنر قدم به سال ۱۹۹۱ می گذارد. (ذکر این نکته خالی از لطف نخواهد بود که این نابودگرها هر دو شبیه به انسان هستند اما در اصل از موادی مکانیکی و با تکنولوژی بسیار بالا ساخته شده اند، نام نابودگری که قصد نابودی جان ککارنر را دارد T-1000 است که به نظر می آید نام خود را از جدش، که یکی از اولین لپ تاپ های شرکت توشیبا است گرفته باشد) . البته شاید شما با خود فکر می کنید که این دو روبات پیشاپیش باید بدانند که ماموریت آنها پوچ و بیهوده است چون کارنر، در زمانی که آنها از آن آمده اند زنده است و رهبر انسان ها است پس ماموریت ربات هادر زمان گذشته باید شکست خورده باشد که او در آن زمان زنده است. اما خب، این نکته در ترمیناتور ۲ نادیده گرفته شده است. البته یک نکته مهم تر هم وجود دارد که با نادیده گرفته شدن آن از سوی ترمیناتور ۲، این مساله کلا به چالش کشیده می شود و آن اینکه در صحنه آخر فیلم، تمام چیپست های هوشمند (و حتی آخرین آن) که قرار است در آینده به ربات تبدیل شوند از بین می روند، پس چطور امکان دارد اصلا در آینده رباطی وجود داشته باشد که اکنون به زمان حال آمده باشند؟! البته اینجور تناقض ها در فیلم های علمی تخیلی دارای سابقه ای طولانی هستند و ترمیناتور ۲ هم از این امر مستثنی نیست اما در عوض، ترمیناتور ۲ این امر را با تمرگز بر روی صحنه های اکشن خوش ساخت خود جبران می کند. جان کارنر جوان اکنون یک پسر خیابانی بسیار شیطان و خلاف است که توسط نا مادری و نا پدری اش بزرگ شده است ( به خاطر آنکه مادرش اکنون در بیمارستان روانی زندانی است. مسئولین بیمارستان به علت هشدارهایی که مادر کارنر درباره فاجعه اتمی و هولوکاست انسان ها می دهد فکر می کنند که دیوانه است) از همان اولین صحنه تعقیب و گریز که جان کارنر جوان با موتورسیکلت اش در حال فرار از دست T-1000 است ، مقدمات ایجاد رابطه ای نزدیک بین جان و نابودگر خوب شکل می گیرد و این امر خیلی قبل از زمانی اتفاق می افتد که کارنر جوان متوجه می شود که این ترمیناتور در حقیقت دستورات او را اجرا می کند که البته کارنر هم بعد از متوجه شدتن این موضوع به این ماشین پیشرفته و قوی فرمان می دهد تا از کشتن مردم بی گناه دست بردارد. نتیجه هم اتفاقی نادر اما قابل توجه در فیلم های پر از جلوه های ویژه آرنولد است که در آن آرنولد به جای آنکه (مانند فیلم های قبل اش) جنازه ها را در خیابان ها کنار هم قطار کند، اینبار به قصد زخمی کردن و یا ترساندن اهدافش به سوی آنها شلیک می کند. این موضوع که یک بچه می تواند یک ترمیناتور قدرتمند را به عنوان سگ خانگی خود همیشه به همراه داشته باشد یکی از نکات جذاب فیلم است که برای به وجود آوردن این موقعیت باید از فیلمنامه نویس آن، آقای جیمز کامرون و ویلیام ویشر تشکر کرد. شوارزنگر هم به نوعی جای پدر نداشته جان را می گیرد، پدری که جان هیچ وقت نتوانست ببیند. به خاطر آنکه تا آنجایی که من می توانم به یاد بیاورم، پدر کارنر هم از زمان آینده به گذشته آمد و مادر جان را باردار کرد! ایده هوشمندانه دیگری که جیمز کامرون در فیلم بکار برده این است که کاراکتر نابودگر فیلم (آرنولد) از هر گونه احساس خالی است و درست مانند مستر اسپوک در فیلم “Star Trek,” نمی تواند درک کند که چرا انسانها گاهی اوقات گریه می کنند. فیلم هم از قدرت ستارگی آرنولد و هم از داشته های او (مانند هیکل و صدای منحصر به فرد) به عنوان عاملی برای بالاتر بردن ارزش های خود استفاده می کند و نه تخریب این ارزش ها. او در این فیلم، علی رقم مشخصات فیزیکی مذکور، گاهی به عنوان یک بازیگر نقش های طنز نیز عمل می کند، مثلا آنجایی که کودک به آرنولد دستور می دهد تا کمی بخندد و اینقدر خشک و جدی نباشد بسیار جالب است. هنگامی هم که آنها موفق می شوند تا مادر جان را از زندان فراری دهند، خود به خود یک تیم سه نفره نا متجانس اما قدرتمند و موثر برای از بین بردن T-1000 تشکیل می شود. فیلم علاوه بر آنکه موفق می شود خط داستانی خود را آنطور که مد نظرش است به بیننده ارائه بدهد، موفق می شود استانداردهای جدیدی را نیز در جلوه های ویژه ایجاد کند. فیلم مانند تمام فیلم های اکشن مشابه خود، دارای صحنه های تعقیب و گریز، اکشن و همچنین انفجار های بزرگ و پر سر و صدا اما اینبار بسیار خوش ساخت و زیبا است، اما صحنه هایی که تماشاگران از خاطر نخواهند برد، مربوط به چگونگی به تصویر کشیدن T-1000 است. آنچه که این ربات انسان نما را تسکیل داده، ماده ای فلزی و منحصر بفرد است که ظاهرا به تازگی از سوی بشر کشف شده که باعث می شود به موجودی شکست ناپذیر تبدیل شود. شلیک با هر نوع اسلحه ای، در بهترین حالت ممکنه سوراخی قطور در بدن او بوجود می آورد، به نحوی که شما داخل این سوراخ را هم می توانید ببینید اما این سوراخ تونایی این را دارد که سریعا ترمیم شود و این موجود بی رحم را برای ادامه نبرد آماده کند. این صحنه ها تماما نشان دهنده هوش و ابتکار سرشار تیم جلوه های ویژه جرج لوکاس می باشد. ایده اصلی ساخت و چگونگی ساخت T-1000 برای اولین بار در فیلم “Abyss” (1990) نشان داده شد که طی آن، موجودی که بدن آن تماما از آب تشکیل شده بود، ساکنان یک ایستگاه تحقیقاتی زیر دریا را مورد تهاجم خود قرار می دهد . تکنیک ساخته شده در این دو فیلم به این ترتیب است که در مواقعی که نیاز به جلوه های ویژه است، ابتدا اندام مورد نظر و حرکات آن تماما توسط کامپیوتر ساخته می شود و سپس با استفاده از برنامه paintbox کامپیوتر، رنگ و جنس سطح مورد نظر را، آنطور که فیلمساز می خواهد می سازند (که این جنس در فیلم اخیر جیوه است) . مواقی هم که T-1000 باید از حالت و ظاهر جیوه مانندش تبدیل به انسان شود به این صورت است که ابتدا تصاویر واقعی را با تصاویر ساخته شده توسط کامپیوتر ترکیب می کنند و سپس با کمرنگ و کمرنگ تر کردن جلوه های کامپیوتری طی چند مرحله، تصویر زنده و واقعی انسان نمایان می شود. اما تمامی این جلوه های ویژه و حیله های کامپیوتری، اگر و تنها اگر کاراکتر اصلی T-1000 موثر و قدرتمند از آب در نمی آمد، بی نتیجه می ماند. درباره کاراکتر T-1000 باید اذعان کرد که آقای پاتریک موفق شده تا یکی از موثر ترین، جذاب ترین و در عین حال خشک ترین کاراکتری های منفی در عالم سینما را به تصویر بکشد. وحشتناک ترین خصوصیت این قاتل بی رحم، سنگدلی بی حد اندازه او است: مهم نیست که در حق او چه لطفی می کنید یا چه بلایی بر سرش می آورید، در هر صورت، هیچ چیز نمی تواند او را از هدف اصلی خود (که قتل است) باز دارد و هیچ اتفاقی هم نمی تواند او را دلسرد کند. هر اتفاقی هم که بیافتد، او خود را جمع و جور می کند و راه خود را به سوی شما ادامه می دهد! بدون شک یکی از مهم ترین عوامل موفقیت فیلم های اکشن، کیفیت شخصیت منفی آن است که باید گفت ترمیناتور ۲ یکی از بهترین های آن را در بین تمامی فیلم های اکشن دارد. فیلم «نابودگر ۲» تشکیل شده است از نابود گر ۱ بعلاوه یکی از جذاب ترین و بحث انگیز ترین قهرمانان فیلم های اکشن به همراه یکی از درنده خو ترین شخصیت های منفی و همچنین پسری پر انرژی و شلوغ. «ترمیناتور ۲» توانسته منتقدان صحنه های خشن را هم با کم کردن صحنه های مربوط به خون و خونریزی راضی نگه دارد اما با این وجود، من فکر نمی کنم حتی یک نفر در تمام دنیا هم از کیفیت و یا تعداد صحنه های اکشن این فیلم ناراضی باشد!

منتقد: راجر ایبرت // مترجم: مهدی افشارها // منبع: سایت نقد فارسی

نوشته ترمیناتور ۲ اولین بار در SAYF.IR. پدیدار شد.

خلاصه داستان فیلم : موجود فضایی بیگانه ای به نام “ای.تی” از سفینه ی فضایی اش که در جنگلی در حومه ی لس آنجلس فرود آمده، جا می ماند و در حیاط خلوت خانه ای پناه می گیرد که در آن “الیوت” ده ساله زندگی می کند. خیلی زود “الیوت”، “ای.تی” را می بیند و با او دوست میشود و از این جاست که داستان فیلم آغاز میشود…

بازیگران: هنری توماس, دی والاس, روبرت مکنوگتون, درو بریمور, پیتر کایوتی

ای.تی. موجود فرازمینی
E.T. the Extra-Terrestrial
زهرا عبدی

ریون و امیل عزیز
یادتان می آید یکشنبه ای که کنار هم روی یک کاناپه ی سبز بزرگ نشستیم و به اتفاق مامان و بابا فیلم ای تی [۱۹۸۲] را تماشا کردیم. اولین بار بود که تماشایش می کردید، اما تا حدودی داستان فیلم را می دانستید، چون قبلش در استودیو یونیورسال بخش هایی از آن را دیده بودیم. آن روز برای چندمین بار بود که فیلم را می دیدم، اما این بار یک چشمم به صفحه ی تلویزیون بود و چشم دیگرم به شما دو نفر. کنجکاو بودم بدانم پسری که تازه چهار سالگی اش را جشن گرفته و دختری که هفت سالش تمام شده چه واکنشی نسبت به فیلم خواهد داشت.
خوب، به قول من و دوستانم در گرندپا راجرز فیلم برای هر دوی کار خودش را کرد. ریون وقتی به نظر می رسید ای تی می میرد از نگرانی آمدی کنارم بنشینی اما باز هم چشم از تلویزیون برنداشتی. امیل، تو هم چند دفعه بلند شدی و روی پاهای پدرت نشستی اما یک لحظه هم از فیلم غافل نشدی. حتی تا اتاقت هم نرفتی تا سراغ اسباب بازی هایت را بگیری. تمام هوش و حواستان به فیلم بود.
در ابتدای فیلم سفینه ی فضایی را می بینیم که فرود آمده و این گونه می نماید که یکی از آدم فضایی ها از دیگران دور مانده است. چند لحظه بعد وانت ها را می بینیم که نزدیک می شوند و سفینه به سرعت آنجا را ترک می کند. نور چراغ ماشین ها و چراغ قوه ها تاریکی مه آلود جنگل را می شکافد. یادتان می آید که این صحنه را در استودیو یونیورسال دیده اید. جرینگ جرینگ دسته کلیدهای آویزان شده از کمربندها روی موسیقی متن می افتد. اینها چیزهایی است که یک آدم فضایی کوچک گم شده روی زمین تجربه می کند.
بعد از این صحنه خانه ای از خانه های حومه ی شهر را می بینیم. شبیه خانه ی شماست. یک ماشین رو عریض و یک حیاط خلوت بزرگ دارد. پسر بچه ای به نام الیوت (با بازیگری هنری توماس) در حیاط صدایی می شنود و احساس می کند چیزی دیده است. البته از قبل می دانستیم که قرار است با ای. تی. رو به رو شویم.
ریون، در صحنه ای که الیوت دنبال ای. تی. می گردد از من پرسیدی: ای تی دارد نگاهش می کند؟ من گفتم: بله ای. تی است که همه چیز را تماشا می کند. با خودم گفتم چه سوال خوبی پرسیدی، چون بیشتر بچه های هم سن و سال تو نمی دانند که دوربین هم چشم دارد و نزدیک بودن دوربین به زمین را درک نمی کنند؛ دوربین نزدیک زمین است تا تجربه های آدم فضایی کوچکی را مجسم کند که برای اولین بار به زمین آمده و جهان تازه ای را تجربه می کند.
فیلم که جلوتر رفت، دریافتم که چقدر پرسشت به جا بوده است. تمام فیلم بر اساس زاویه دید تنظیم شده است. تقریبا تمام صحنه ها یا از نگاه ای تی است یا از نگاه الیوت، در نتیجه همه چیز را همانطور درک می کنیم که آن دو. لحظه ای نیست که دوربین بالاتر بیاید و مثل آدم بزرگ ها رفتار کند. تقریبا همه چیز را یا همانند یک آدم فضایی می بینیم یا همانند الیوت.
الیوت و ای.تی. اولین بار که یکدیگر را می بینند، از ترس و شگفتی عقب می پرند و جیغ می کشند. تصویری که از هر یک داریم تصویری است که در نگاه دیگری نقش بسته است. دوربین زمانی که عقب می رود تا کل صحنه را بگیرد هم آدم بزرگ نیست؛ مثلا لحظه ای که مادر الیوت (با بازیگری دی والاس) برای انجام کارهای خانه این سو و آن سو می رود و لحظه ای هم متوجه حرکت پر شتاب ای.تی. نمی شود. در این قسمت، دوربین از او فاصله گرفته اما باز هم سمت نگاهش را نشان نمی دهد، چون چیزی که مهم است سمت نگاه او نیست بلکه سمت نگاه ای.تی است.
اما، در جای دیگری از فیلم آنجا که مادر الیوت سراغ کمد اسباب بازی ها می رود، زاویه نگاه اوست که برجسته می شود. به اسباب بازی های ابری که کنار هم چیده شده اند نگاه می کند و متوجه نمی شود که یکی از آنها زنده است و اسباب بازی نیست. این از استثنائات فیلم است که همگی مان را به خنده واداشت. استثنا بود چون تقریبا تمام فیلم از نگاه کوچک ای. تی. دنبال می شود، مثل صحنه ای که ملافه روی سرش می کشند تا او را به هالوین ببرند. حال تصویری که از اطراف می بینیم تصویری است که از چشم ای تی و از چشمی های ملافه گرفته می شود.
ریون چیزی که خیلی نگرانت کرده بود پیدا شدن وانت ها بود. رد ای تی را تا خانه ی الیوت دنبال کرده بودند. دانشمندانی بودند که برای تحقیقات علمی به او نیاز داشتند، اما لحظه ای هم مانند آدم بزرگ ها صحبت نمی کردند و توضیحی نمی دادند. آنچه می شنویم، مانند آنچه به گوش الیوت می رسد، گنگ و نامفهوم است.
پیش از این صحنه در جایی از فیلم می بینیم که الیوت و ای. تی از احساسات هم تاثیر می پذیرند. مثلا زمانی که ای. تی در حال مرگ است الیوت هم مرگ را حس می کند. الیوت صدایش را روی بزرگترها بلند می کند که ای. تی را راحت بگذارند، اما بزرگتر ها کار خودشان را می کنند. کودکان حس درک نشدن را خوب می فهمند. ای. تی را که به ماشین منتقل می کنند، الیوت از برادرش می خواهد که پشت فرمان بنشیند اما او می گوید که هیچ وقت رو به جلو رانندگی نکرده است. ریون تو خوب درکش کردی. کودکان همیشه با کنجکاوی کارهای بزرگترها را دنبال می کنند اما هیچ گاه آنچه را می بینند خود تجربه نمی کنند.
صحنه ی پرواز دوچرخه ها را خیلی دوست داشتیم. انگار از قبل پیش بینی اش کرده بودیم، چون الیوت یک بار دیگر هم پرواز با ای.تی را تجربه کرده بود. به نظرم استیون اسپیلبرگ بیش از حد منتظرمان گذاشت و صحنه ی تعقیب و گریز خیلی طولانی شد. با این حال لحظه ی اوج گرفتن دوچرخه ها واقعا باشکوه بود. یادم هست در کن که بودم، فیلم دوستانی که شاید در عمرشان هزاران فیلم هیجان انگیز دیده بودند هم در آن لحظه فریادی از شگفتی سر دادند.
و اما بی نظیترین صحنه صحنه ی پایان فیلم بود که ای. تی با خانه تماس می گیرد. او و الیوت در جنگل به انتظار ایستاده اند. سفینه از راه می رسد.تخته ی فرود پایین می آید. آدم فضایی دیگری شبیه به ای. تی در روشنایی ای که پشت سرش را فرا گرفته منتظر ای تی است.
امیل، تو بلند گفتی: مامان ای. تی است. بعد، کمی مکث کردی و گفتی حالا از کجا معلوم که مامانش باشد!
همه خنده مان گرفت. مثل همیشه خیلی خوب گفتی. شوخ طبعی در خون توست. حالا که به آن لحظه فکر می کنم می پرسم واقعا از کجا می دانستی. می توانست پدر، خواهر یا اصلا خلبان سفینه باشد. اما با تو موافقم که گفتی مادرش است چون وقتی ای تی را صدا کرد صدایش مادرانه بود.
فکر می کنم به این دلیل احساس کردی مادرش است که اسپیلبرگ فیلمش را خوب ساخته است. چهارسالگی زود است برای اینکه زاویه دید را بشناسی اما زود نیست که احساسش کنی. تقریبا هر چه در فیلم می بینیم یا از نگاه ای. تی است یا از نگاه الیوت. از همان ابتدای فیلم خودت را جای ای. تی گذاشتی و می دانستی جای چه کسی در دلش خالی است و دوست دارد اولین کسی که دوباره می بیند چه کسی باشد، و او کسی نبود جز مادرش.
البته می توان احتمال داد که استیون اسپیلبرگ چیز دیگری در ذهن داشته، و ای تی که خلق کرده کودک نبوده و یک آدم فضایی پانصد ساله بوده است. با این حال آنچه او در ذهن داشت مهم نیست. اسپیلبرگ همه چیز را به من و شما واگذار کرده است و این ویپزگی فیلم سازی نمونه است. فیلم سازهای نمونه تنها نمایش داستان را به عهده می گیرند و بیننده را در تفسیر آنچه می بیند آزاد می گذارند. در فیلم های طولانی تر، این آزادی بیشتر می شود. فیلم بردار ای.تی اگر خوب نبود می توانست با نوشتن زیرنویس بیننده را راهنمایی کند. مثلا می توانست بنویسد: ای تی، خودتی؟ بیا پیش مامان! اما این کار خوب در نمی آمد. با این کار لذت شناختن مادر ای. تی و شوق گفتنش را از تو می گرفتند امیل.
فکر می کنم همین اندازه که نوشتم کافی باشد. تعطیلاتی که دور هم داشتیم بی نظیر بود. اولین بار که با کره اسب به سواری رفتید به شجاعت شما افتخار کردم. به اینکه هر دو شما منتقدان خوبی هستید هم افتخار می کنم.

دوستدار شما
پدر بزرگ راجر

نوشته ئی.تی. فرا زمینی اولین بار در SAYF.IR. پدیدار شد.

هوشیار، ارجمند، منوچهر خادم زاده  محمد مطیع، و فریدون صلاحی در آن سالها با ایجاد یک گروه تئاتر، فعالیت های زیادی در زمینه نمایش های صحنه ای و رادیویی انجام دادند.

در اوایل دهه شصت خسرو هوشیار فیلمنامه بلندی به نوشت و تا مراحل اجرای کار هم پیش رفت.

اما مشکلات اقتصادی و هزینه های گزاف تولید فیلم سینمایی سبب بازماندگی او در نیمه راه شد.

هوشیار سالهاست محل رجوع کسانی است که مایلند فیلمنامه هایشان با دیدگاهی حرفه و اصولی از منطر نقد، بررسی، تحلیل و پیشنهادهای اصلاحی داده شود.
هوشیار یکی از معدود کسانی است که نقد فیلم را نه به صورت حرفه ای و مصلحت گرایانه ، بلکه از نگاه علمی و فلسفه هنر ، انجام می دهد.

نوشته سید خسرو هوشیار حسینی اولین بار در SAYF.IR. پدیدار شد.