نوشته ژان پل سارتر اولین بار در SAYF.IR. پدیدار شد.

یکصد و هشتاد و چهارمین سال تولّد ژرژ ملی‏یس.

تولّد ژرژ ملی‏یس.
۱۲۱۰٫۰۹٫۱۷
۱۸۳۱ Dec 8

درگذشت ژرژ ملی‏یس.
۱۳۱۶٫۱۱٫۰۱     
۱۹۳۸ Jan 21
فیلم‏ ساز و تهیه‏ کننده‏ ی فرانسوی و از پیشگامان سینما.
(۱۹۳۸-۱۸۳۱م)

ژرژ مِلییِس (به فرانسوی: Georges Méliès)‏ با نام کامل ماری ژرژ ژان ملییس شعبده باز و فیلم ساز فرانسوی بود.

شهرت او به سبب نوآوری هایش هم در شیوه روایت فیلم و هم در تکنیک های نوین فیلم سازی در سالهای اولیه ظهور سینما است.

ملییس نوآوری های فراوانی در استفاده از جلوه های ویژه داشت.

در سال ۱۸۹۶ او به صورت اتفاقی استاپ تریک را کشف کرد.

ملییس نقش مهمی در ابداع و تکمیل برخی از نخستین نمونه های جلوه های ویژه داشت؛ نوردهی چندگانه، تصویربرداری زمانگریز، دیزالو و فیلم رنگی (رنگ آمیزی دستی فریم به فریم فیلم ها) از تکنیک هایی بودند که ملییس در فیلم هایش استفاده می کرد.

به سبب توانایی غیرقابل انکار ملییس در دستکاری کردن واقعیت در فیلم هایش او را نخستین جادوگر سینما دانسته اند.

دو فیلم بسیار مشهور او عبارتند از سفری به ماه (۱۹۰۲) و سفر غیر ممکن (۱۹۰۴).

در هر دوی این آثار داستان بر محور سفرهای فضایی عجیب و سورئال شبیه به آثار ژول ورن می گردد.

این دو اثر که در زمره مهم ترین فیلم علمی- تخیلی نخستین به شمار می روند، در حقیقت به سینمای فانتزی نزدیک تر است.

با نگاهی به فیلم ملک شیطان (۱۸۹۶) می توان ملییس را از پیشگامان سینمای وحشت دانست.

نوشته ماری ژرژ ژان ملییس اولین بار در SAYF.IR. پدیدار شد.

ژان لوک گدار
کارگردان: ژان لوک گدار
فیلم‌نامه‌نویس: ژان لوک گدار (بر اساس طرحی از فرانسوا تروفو)
فیلم‌بردار: رائول کوتار
موسیقی: مارتیال سولال
تدوین: ژرژ دوبورگارد
بازیگران: ژان پل بلموندو، جین سیبرگ، ژان پیر ملویل
محصول: ۱۹۵۹ فرانسه
مدت نمایش: ۹۰ دقیقه

داستان فیلم:
یک سارق جوان اتومبیل مأمور پلیسی را می‌کشد و با معشوقه‌ی امریکایی خود به قراری طاقت‌فرسا دست می‌زند…
برنده جایزه بهترین کارگردانی در جشنواره برلین ۱۹۶۰

آگاه فیلم: ۸۵۰۹۰۳
از نفس افتاده
کانون تحلیل‌گران سینما

از نفس افتاده
A bout de Souffle
ژان لوک گدار
به تصویر کشیدن انتهای دنیا
Pour représenter la fin du monde

کارگردان فرانسوی در کتابش به‌نام “تمام فیلم‌های من” یک بیانیه‌ی جالب را اتخاذ کرده‌ است؛ او همیشه می‌گفت: “یک فیلم موفق باید یک انگاره یا دیدگاه هم از جهان اطراف و هم از سینما داشته باشد”. و اکنون هم او در نوشته‌هایش این‌طور می‌گوید: “انتظار من این است که یک فیلم هم لذت ساخت صحنه‌ها را و هم مصیبت را نشان دهد و چیزی مابین این را اصلا دوست ندارم؛ و  فیلم‌هایی که عقیده و احساسی مهم و موثر را بیان نمی‌کند را نمی‌پسندم. شاید عجیب است که بازنگری فیلم “اینک آخرالزمان” را با این جملات شروع کرده‌ام اما اگر توجه کنید می‌بینید که مصداق آن به‌طور پراکنده در این فیلم دیده می‌شود.

منتقدانی که فیلم‌های “کاپولا” و همین‌طور فیلم‌های “ترافات” را رد می‌کنند استدلال‌های خاص خودشان را در مورد جنگ و در مورد جهان در این فیلم دارند. خیلی‌هاشان می‌گویند که چرا باید برای یک فیلم ۳۱ میلیون دلار خرج شود توسط فیلم‌سازی که هنوز مشخص نیست پایان شایسته‌ای دارد یا نه و بعد به تمام دنیا نشان داده شود.

زمانی که بحث در مورد دیدگاه‌های یک فیلم باشد، نه پندارهای آن، در مورد “اینک آخرالزمان” می‌توان زیاد بحث کرد. ما همگی رمان “قلب تاریکی” را خوانده‌ایم؛ اثری از “جوزف کانراد” که “کاپولا” فیم‌اش را بر اساس یک برداشت آزاد از آن نوشته است. البته سفر “کنراد” به “کنگو” تبدیل شده به سفر دیگری در میان جنگل و رودخانه، سفر به قلب جنگ در “ویتنام”.

همه ما جمله‌ی مشهور “کاپولا” را می‌دانیم که می‌گوید: “این فیلم خود ویتنام است نه راجع به آن”.

به نظر می‌رسد “کاپولا” شانس خود را برای موفقیت در پایان فیلم به امتحان گذاشته است و از نیروهای آسمانی کمک گرفته است برای همین به “مارلون براندو” برای بازی در صحنه‌ی نهایی یک میلیون دلار پرداخت شده است.

به‌کارگیری فن سینما و تلاشی سنگین و دیوانه‌وار برای به تصویر کشیدن انتهای دنیا از رموز موفقیت فیلم است،‌ لحظاتی که فیلم هیاهوی کمتری دارد می‌توان افکار کارگردان را که دارد با خودش فکر می‌کند را به راحتی شنید.

من باید اعتراف کنم که به طرز فکر “کاپولا” در این فیلم اعتقادی ندارم؛‌ خیلی از منتقدان گفته‌اند: “رمان “کنراد” چیزی برای ربط آن به ویتنام نداشت و “کاپولا” از احترام فرهنگی “کنراد” یک وام‌گیری ابلهانه به عمل آورده تا افکار ارگانیزنشده‌ی خودش را جلا دهد؛ و همین موضوع را در مورد “مارلون براندو” هم انجام داده است، او را با پول فراوان به کار گمارده و امیدوار بوده است که او به‌عنوان یک شمایل یا اسطوره حواس مردم را پرت کند تا آن‌ها متوجه تهی بودن چیزی که می‌خواهد بگوید نشوند”. این‌چنین نقدهایی توسط کسانی گفته می‌شود که “اینک آخرالزمان” را برای عقایدش ژرف‌یابی می‌کنند.

اما چه فلسفه و دیدگاهی را انتظار داریم که از “اینک آخرالزمان” استنباط کنیم‌؛ از این نقطه‌نظر این فیلم هم مانند همه‌ی آثار هنری جنگی دیگر این فیلم هم فقط یک دیدگاه دارد و آن هم این است که جنگ جهنم است. اما فیلم “کاپولا” برای همین یک جمله که منتقدان بگویند ساخته نشده است.  

معمولا آثار “کاپولا” را نمی‌توان در یک دیدگاه خلاصه‌شده بررسی کرد. خیلی غنی‌تر از آن است که بشود در چند کلمه خلاصه نمود. اما فیلم‌هایش برای بیان یک حالت یا برانگیختن یک احساس عالی هستند؛‌ حقیقتی که روی صفحه پدیدار می‌شود،‌ نگاهی به وضعیت جنگ و موقعیت یک کشور در این حالت.

شهرت فیلم “اینک آخرالزمان” به خاطر آنالیز تجاربمان در ویتنام نیست بلکه به خاطر بازسازی منظره‌ها و کاراکترها است. به عنوان مثال، صحنه‌ای که “رابرت دیوال” در نقش یک سرهنگ دوم دیوانه افرادش را در یک حمله‌ی هوایی به یک روستا رهبری می‌کند، بهترین صحنه‌ی جنگی است که تا کنون به فیلم درآمده است. صحنه‌هایی که همزمان هم به فرد روح می‌بخشد و هم او را افسرده می‌کند.

همان‌طور که راکت‌ها از موشک پرتاب می‌شوند و در هوا پیچ و تاب می‌خورند، آن‌ها مهیج می‌شوند و آن را دنبال می‌کنند تا ببینند این حقیقت حادثه‌زا به کجا فرود خواهد آمد.                                                 

از جمله صحنه‌های خشن دیگر فیلم جایی که افراد ناوگان جنگی “مارتین شین” روستائیان ویتنامی را در یک قایق کوچک قتل‌عام می‌کنند. این‌چنین خشونت‌های احمقانه و ناگهانی ما را وادار می‌کند که به فکر فرو رویم و برای اولین بار بفهمیم که چنین صحنه‌هایی چه‌طور می‌تواند اتفاق بیفتد. “اینک آخرالزمان” پر شده است از چنین صحنه‌هایی و با انتخاب شیوه‌ی سفر بر فراز رودخانه و جنگل در فیلم، کار خود را راحت‌تر کرده است، همان‌گونه که در رمان “کنراد” دیده می‌شود. او سفر را انتخاب کرد و همین‌طور سلسله حوادثی که به طور ضمنی در طول سفر اتفاق می‌افتد تا ما را به مخفیگاه مخوف و ترسناک‌تر براندو راهنمایی کند و نشان دهد که فیلم پایانی ندارد.

 “اینک آخرالزمان” یک داستان محاوره‌ای نیست، هیچ پیغامی درباره‌ی ویتنام ندارد و همین‌طور هیچ دفاعیه و هیچ پایانی هم ندارد؛ و پایان خشم‌آلود فیلم با آن صحبت‌های یک‌نفره به نظر رضایت‌بخش‌تر از هر پایان دیگری می‌آید.

به قول “ترافل” چیزی که باعث شده این فیلم هم‌چنان جزء فیلم‌های مطرح باقی بماند و برای سال‌ها موضوع بحث منتقدین شود در واقع توانایی “کاپولا” در به‌کارگیری صحنه‌های مصیبت‌زا همراه با تفریح است؛ که در بعضی صحنه‌ها این دو مقوله با هم ایجاد شده است که در این‌جا دوباره صحنه‌ی حمله‌ی هلی‌کوپتر که نشاط و وحشت در کنار هم تداعی می‌شود، و همین‌طور آن صحنه که انبوهی از هلی‌کوپترها هم‌زمان بر فراز درخت‌ها بلند می‌شوند را یادآور می‌شوم و در این میان قدرت خارق‌العاده‌ی موسیقی “واگنر” که در تمام طول حمله نواخته می‌شد و این‌ همان لحظه‌ای است که رمز جهان در احساس ما آشکار می‌شود و موفقیت کاپولا در رسیدن به آن تعبیر شده، همان رمز مشهور جهان که، به نظر می‌رسد زیبایی و زشتی هم‌چنان در تعادل با یکدیگرند.

نوشته از نفس افتاده / به تصویر کشیدن انتهای دنیا pour-representer-la-fin-du-monde اولین بار در SAYF.IR. پدیدار شد.

موقعیت های زندگی
در عکس های « آلن ژینو »

۱۳۸۲/۰۸/۳۰

نمایشگاهی از آثار «پیتر آلن ژینو»‌ عکاس فرانسوی الاصل به همت مجله عکس و شرکت کداک در اکثر شهرهای بزرگ از جمله تهران، اصفهان، شیراز، تبریز، مشهد و قزوین به نمایش در آمده است.

وی که متولد امریکا است تاکنون از مناطق مختلف جهان هم چون خاورمیانه ، آمریکای لاتین و هم چنین آفریقا زیمبابوه ، اوگاندا، آنگولا) برای مؤسسات و آژانس های بین المللی عکاسی نموده است . مطلب حاضر نگاهی دارد به آثار این نمایشگاه و موضوعی که وی در منطقه ای از آفریقا بدان پرداخته است

در دنیای امروز عکس‌ها ما را احاطه کرده اند و به صورت جزیی لاینفک از زندگی امان در آمده اند، این عکسها می توانند تصاویری از عکس های خبری، تبلیغاتی، آموزشی و یا علمی باشند که دراغلب روزنامه ها و مجلات شاهد آن هستیم یا عکس هایی که به روایت خاطرات فردی می پردازند و لحظات گذرای ما را به ثبت می رسانند . در این میان علاقه مندانی هستند که با مراجعه به نمایشگاه های عکاسی و یا مشاهده مجموعه عکس های عکاسان تمایل به دیدن عکس هایی ژرف تر و با مضامین مختلف را دارند ،این عکسها می توانند اندیشه های مخاطبین را به چالش بکشند و یا آنها را وادار به تعمق بیشتر در مسائل اجتماعی کنند و اینجااست که رسالت عکاسان در ارایه آثار هنری اهمیت بسیاری می یابد.

عکاسان می توانند همانند روانشناسان و جامعه شناسان در پیشبرد و تعالی جامعه مؤثر باشند و با ثبت زیبایی ها و نازیبایی های زندگی ، معضلات و مشکلات اجتماعی و نیز کالبد شکافی تصویری واقعیت های جامعه ، نقش بسزایی در سیستم های تصمیم گیری اجتماعی داشته باشند. « پیتر آلن ژینو» از جمله عکاسانی است که با آگاهی از مخاطره آمیز بودن شیوه عکاسی خود وارد اجتماع بزرگ جهانی شده و با حضور در مناطق پر تنش جهان از جمله خاورمیانه ، آفریقا و آمریکای لاتین توانسته است به ثبت شرایط و موقعیت های مختلف این مکانها بپردازد .

نمایشگاه حاضر او که نگاهی دارد به بخشی از زندگی مردم درمنطقه ای از دنیا به صورت مجموعه ای ارائه شده اند که ما را وارد اجتماعی ساده و بی پیرایه به آفریقامی برد از زندگی و کار مردم آنجا می گوید ، چهره های آنها را به ما می نمایاند و گوشه هایی از مراسم و فرهنگ آن منطقه را به صورت عکس برایمان به نمایش می گذارد، تا ما که ممکن است در هیچ زمانی فرصت دیدار از این منطقه را پیدا نکنیم از طریق این تصاویر با گوشه ای از زندگی همنوعان خود در این کره خاکی آشنا شویم . ژینو در این مجموعه و یا حتی در دیگر مجموعه هایش تکه هایی متوقف شده از لحظاتی گذرا را در این دنیای بزرگ برایمان به نمایش می گذارد.

در تصاویر او زندگی جاریست ، زندگی خیلی پیچیده نیست، کودکان شادند ، مردم در جشن هایشان به پایکوبی می پردازند ، کارگران به کارهایشان مشغول اند و عده ای نیزدر استراحت و کوچه نشینی جلوی منازلشان این کاوشگر تصویر را به نظاره نشسته‌اند.

دقیق شدن به آنها ما را بیشتر وارد زندگی ا شان می کند، در این عکس‌ها ما فقط اطلاعاتی در مورد نژاد، پوشش، کار و چهره های مردم این منطقه دریافت می کنیم و در این میان چهره نگاری های عکاس که به شکل پرتره های محیطی از این مکان ارائه شده اند، قابل تأمل هستند ، والبته مشخص نیست برخی چهره ها که نگاه های نافذ آنان از قاب بیرون می زند و مخاطب را می‌نگرند، چه می خواهند بگویند.

«آلن ژینو» در تک چهره هایی که در نماهای بازتری گرفته، به دلیل استفاده از عناصر بصری محیطی موفق تر است ، رنگ در آثار« آلن ژینو» مرده است چون به راستی رنگی در این زندگی دیده نمی شود . عکس های او همگی سیاه وسفید عکاسی شده و به صورت تمام کادر چاپ شده اند زیرا او خواسته است واقعیت موجود را همان طور که دیده است با همان زاویه ای که دوربین ثبت نموده به مخاطب انتقال دهد هر چند می توانست با اصلاح کادر در برخی از عکس ها به قدرت و تاثیر بصری آنها بیفزاید.

در آثار ارائه شده مشخص است که عکاس به قصد کاری از پیش تعیین شده، عکس ها را نگرفته بلکه او همان طور که خود می گوید، به دنبال مشاهده روابط انسانی و کشف و ترجمان شیوه های مختلف زندگی و نیز ثبت فرهنگ ها و زندگی روزمره مردم جهان از دریچه دوربین خود است. هر چند «آلن ژینو» در پی کشف رازهای درونی انسان ها و ارتباط با مخاطب در آثار ارائه شده حاضر نتوانسته موفق عمل کند و بیننده آثار او را با یک سردرگمی موضوعی در نمایشگاه به پایان می برد ، ولی عکسهای او از موقعیت های مختلف جهان که ممکن است در طی زمان تغییر یابند و یا از بین بروند، به عنوان اسنادی که لحظاتی از تاریخ و اجتماع عصر حاضر را نشان می دهند، قابل ستایش است.

نوشته موقعیت های زندگی در عکس های “آلن ژینو” اولین بار در SAYF.IR. پدیدار شد.

متولد ۱۹ October 1862, Besançon, France

۲۷ مهر ۱۲۴۱

وفات ۱۰ April 1954, Lyon

۲۱ فروردین ۱۳۳۳

فیلم‏‌ساز، تهیه‏‌کننده و از مخترعان فرانسوی سینما.

The Lumière brothers, Auguste Marie Louis Nicolas (19 October 1862, Besançon, France – ۱۰ April 1954, Lyon) and Louis Jean (5 October 1864, Besançon, France – ۶ June 1948, Bandol), were among the earliest filmmakers. (Appropriately, “lumière” translates as “light” in English.)

نوشته به یاد “اوگوست لومیر” Auguste Marie اولین بار در SAYF.IR. پدیدار شد.