نوشته رضا جوان اولین بار در SAYF.IR. پدیدار شد.

هنرمندان
زادهٔ	یکم مهر ۱۳۱۹ مشهد، ایران
حوزه فعالیت	موسیقی
رشته	آواز، خواننده، موسیقی‌دان، آهنگساز و خوشنویس
پدر	همایون و مژگان

محمدرضا شجریان، یکم مهر ۱۳۱۹ در مشهد زاده شد.

خواندن را از کودکی با همان لحن کودکانه آغاز کرد.

از کودکی با توجه به استعداد و صدای خوبش تحت تعلیم پدر که خود قاری قرآن بود مشغول به پرورش صدای خویش شد.

در سال ۱۳۳۱، برای نخستین بار، صدای تلاوت قرآن او از رادیو خراسان پخش شد.

وی در سال ۱۳۳۸ به دانشسرای مقدماتی در مشهد رفت و از همان سال برای نخستین بار با یک معلم موسیقی آشنا شد.

پس از دریافت دیپلم دانش‌سرای عالی، به استخدام آموزش و پرورش در آمد و به تدریس مشغول شد و در این زمان با سنتور آشنا شد و فراگیری این ساز را نزد جلال اخباری شروع کرد.

شجریان در سال ۱۳۴۰ با فرخنده گل افشان ازدواج کرد که حاصل آن سه دختر و یک پسر (همایون) بود.

او در سال ۱۳۴۶ به تهران رفت و با احمد عبادی آشنا شد و از سال ۱۳۴۶ در کلاس اسماعیل مهرتاش شرکت نمود.

همچنین برای آموختن خوشنویسی در انجمن خوشنویسان نزد ابراهیم بوذری رفت.

او از سال ۱۳۴۷، خوشنویسی را نزد حسن میرخانی ادامه داد.

وی در سال ۱۳۴۹، درجهٔ ممتاز را در خوشنویسی به دست آورد.

محمدرضا شجریان تا سال ۱۳۵۰ به خاطر این که پدرش می‌خواست خانوادهٔ آن‌ها (شجریان) بیش‌تر با قرائت قرآن و چهرهٔ مذهبی شناخته شود، با نام مستعار سیاوش بیدگانی با رادیو همکاری می‌کرد، ولی بعد از آن پدرش به او اجازهٔ استفاده از نام اصلی اش را داد.

وی تا سال ۱۳۴۷ در استخدام آموزش و پرورش بود و پس مدت زمانی تدریس و مدیریت مدارس، به وزارت منابع طبیعی انتقال یافت.

در ۱۳۵۰ با فرامرز پایور آشنا شد و یادگیری سنتور و ردیف‌های آوازی را نزد وی دنبال کرد.

در سال ۱۳۵۱ در برنامه گل‌ها با نورعلی خان برومند آشنا شد و شیوهٔ آوازی سید حسین طاهرزاده را نزد او آموخت.

از سال ۱۳۵۲ نزد عبدالله دوامی کلیهٔ ردیف‌های موسیقی و شیوه‌های تصنیف‌خوانی را فرا گرفت.

در همین سال، به همراه گروهی از هنرمندان همچون محمدرضا لطفی، ناصر فرهنگ‌فر، حسین علیزاده، جلال ذوالفنون و داوود گنجه‌ای، مرکز حفظ و اشاعه موسیقی را به سرپرستی داریوش صفوت بنیان نهاد.

در آن زمان شجریان تصنیف داروگ که مربوط به آهنگی از محمدرضا لطفی بر روی شعری از نیمایوشیج بود را اجرا کرد.

تصنیف داروگ از اولین تصنیف‌هایی است که در آن شعر نو به کار گیری شده است.

از جمله تصنیف‌های شجریان که به زبان محاوره‌ای می‌باشند، می‌توان به تصنیف مگه نه (شعر بیژن سمندر، آهنگ از عطاالله خرم) اشاره کرد که در همان زمان اجرا شده است.

محمدرضا شجریان شیوه‌های آوازی اقبال‌السلطان، تاج اصفهانی، میرزا ظلی، ادیب خوانساری، حسین قوامی و غلامحسین بنان را روی صفحات و نوارها به‌دقت دنبال کرد.

از سال ۱۳۵۴، تدریس هنرجویان را در رشته آواز در دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران آغاز کرد و در سال ۱۳۵۸ با تعطیلی این رشته کار تدریس خود را پایان داد.

اجرای زندهٔ راست پنجگاه شجریان در سال ۱۳۵۴ در جشن هنر شیراز به همراه محمدرضا لطفی و ناصر فرهنگ‌فر، که بعدها در یک آلبوم موسیقی با همین نام منتشر شد، بسیار مورد استقبال واقع شد.

در آن زمان راست‌پنجگاه به ندرت اجرا می‌شد و این دستگاه درحال فراموش شدن بود.

محمدرضا شجریان در سال ۱۳۵۶ در مسابقهٔ تلاوت قرآن کشوری، رتبهٔ نخست را به دست آورد.

وی در اسفندماه سال ۱۳۵۷ شرکت دل‌آواز را بنیان‌گذاری کرد.

محمدرضا شجریان در ۱۳۵۷ چندین سرود میهنی و انقلابی اجرا کرد و همانند بسیاری از هنرمندان آن زمان همکاری خود را با سازمان‌های دولتی (مثل رادیو)، به دلیل «پخش آهنگ‌های مبتذل و تشویق به فرهنگ کاباره‌ای» ادامه نداد.او در آن زمان با کانون چاووش همکاری می‌کرد.

کانون چاووش زیر نظر هوشنگ ابتهاج فعالیت می‌کرد.

در آن زمان، محمدرضا شجریان به همراه شهرام ناظری چند آلبوم مشترک اجرا و به بازار عرضه کردند که بیش تر محتوای آن‌ها انقلابی و میهنی بود.

از میان آلبوم‌های مشترک شجریان و ناظری، می‌توان به چاووش ۲ اشاره کرد که شامل دو سرود بسیار معروف شب نورد (برادر نوجوونه، با صدای شجریان) و آزادی (آن زمان که بنهادم، با صدای ناظری) می‌شد.

تصنیف معروف سپیده (ایران ای سرای امید) مربوط به شعری از هوشنگ ابتهاج و آهنگی از محمدرضا لطفی می‌باشد و در همان دوران اجرا شده است.

او از آن زمان به بعد در خانه به تحقیق و تدوین ردیف‌های آوازی پرداخته و به آموزش شاگردان قدیمی‌اش همت گماشت.

در فاصله سال‌های دههٔ شصت، شجریان همکاری گسترده‌ای را با پرویز مشکاتیان آغاز کرد که حاصل آن آلبوم‌هایی چون بیداد، آستان جانان، سرّ عشق (ماهور)، نوا، دستان، گنبد مینا و جان عشاق بود.

در این سال‌ها به همراه گروه عارف به سرپرستی مشکاتیان کنسرت‌هایی را در خارج از ایران اجرا کرد.

پس از سال ۱۳۶۸ به همراه داریوش پیرنیاکان و جمشید عندلیبی، به اجرای کنسرت در آمریکا و اروپا پرداخت.

آلبوم‌های پیام نسیم، سرو چمان، یاد ایام و… حاصل این همکاری بود.

این گروه در سال بعد، کنسرت‌هایی را برای جمع‌آوری کمک از سرتاسر دنیا به منظور حمایت از زلزله‌زدگان رودبار بر‌گزار کرد.

آلبوم‌های دل مجنون و آسمان عشق با همکاری گروه آوا و نیز دلشدگان با آهنگ سازی حسین علیزاده در این سال‌ها منتشر شدند.

محمدرضا شجریان در سال ۱۳۷۰ با همکاری داریوش پیرنیاکان، مرتضی اعیان و جمشید عندلیبی، کنسرت‌هایی را در تور اروپا و آمریکا بر‌گزار کرد که آلبوم‌های پیام نسیم، دل مجنون و سرو چمان حاصل این اجراها می‌باشند.

محمدرضا شجریان درحدود ۵۳ سالگی و در سال ۱۳۷۱ با کتایون خوانساری آشنا شد و با وی ازدواج کرد. حاصل ازدواج دوم او پسری به‌نام رایان است که در سال ۱۳۷۶ در کانادا متولد شده است.

در سال ۱۳۷۱ با همکاری گروه آوا آلبوم آسمان عشق را منتشر کرد.

مدتی بعد آلبوم مربوط به کنسرت پاریس سال ۱۳۷۲ محمدرضا شجریان به همراه محمدرضا لطفی و مجید خلج در قالب آلبوم چشمه نوش به بازار عرضه شد.

شجریان مدتی بعد آلبوم‌های بهاریه، جان عشاق و گنبد مینا که حاصل همکاری خودش با پرویز مشکاتیان در سال‌های دهه ۱۳۶۰ می‌باشند را منتشر کرد.

آلبوم قاصدک که آخرین همکاری شجریان با مشکاتیان است نیز در همین دوران اجرا شد اما هیچ گاه به صورت رسمی و با کیفیت مناسب به بازار نیامد.

آلبوم یاد ایام که حاصل کنسرت آمریکا در تابستان ۱۳۷۱ بود و این اثر اولین آلبوم منتشر شده از همکاری محمدرضا شجریان با پسرش، همایون شجریان بود.

یاد ایام در سال ۱۳۷۴ انتشار یافت. مدتی بعد آلبوم رسوای دل با همکاری گروه آوا منتشر شد.

وی در سال ۱۳۷۵ نیز در آلبومی با آهنگ‌سازی مجید درخشانی تحت عنوان در خیال همکاری کرد.

در سال ۱۳۷۶ آلبوم‌های معمای هستی با همکاری محمدرضا لطفی، عبدالنقی افشارنیا و همایون شجریان و عشق داند که مربوط به بداهه‌خوانی و بداهه‌نوازی به همراه محمدرضا لطفی در سال ۱۳۵۹ بود، منتشر شدند.

هم چنین در این سال، آلبوم شب وصل با همکاری داریوش طلایی، سعید فرج‌پوری و همایون شجریان به بازار عرضه شد.

شجریان در سال ۱۳۷۷، آلبوم شب، سکوت، کویر را با آهنگ‌سازی کیهان کلهر منتشر کرد که بر اساس موسیقی مقامی شمال خراسان با آواز محلی است؛ و در آن برخی سازهای محلی نیز استفاده شده‌اند.

حاج قربان سلیمانی در این اثر به هنرمندی پرداخته است. محمدرضا شجریان کمی بعد نیز یک بار دیگر با گروه آوا همکاری کرد که حاصل آن دو آلبوم آهنگ وفا و آرام جان بودند.

محمدرضا شجریان در سال ۱۳۷۸ جایزه پیکاسو را از طرف سازمان یونسکو دریافت کرد.

شجریان با همکاری حسین یوسف‌زمانی آلبوم بوی باران را در سال ۱۳۷۸ منتشر کرد و از سال ۱۳۷۹، همکاری خود را با حسین علیزاده، کیهان کلهر و پسرش همایون آغاز کرد و این همکاری تا اوایل دهه ۱۳۸۰ ادامه داشت.

اولین آلبوم حاصل این همکاری زمستان است بود که در سال ۱۳۷۹ به صورت زنده در کالیفرنیا، اجرا و ضبط شد و سپس به بازار آمد.

آلبوم زمستان بر اساس شعر زمستان اثر مهدی اخوان‌ثالث اجرا شده است.

محمدرضا شجریان در سال ۱۳۸۱ دو آلبوم بی‌تو بسر نمی‌شود و فریاد را منتشر کرد که با همکاری حسین علیزاده، کیهان کلهر و همایون شجریان اجرا شده بودند.

این دو آلبوم نامزد جایزه گرمی شدند.

این گروه چهارنفره در زمستان سال ۱۳۸۲ نیز جهت کمک به زلزله‌زدگان بم در تهران کنسرتی بر‌گزار کردند که با نام هم‌نوا با بم شناخته می‌شود.

وی درآمد حاصل از فروش دی وی دی این کنسرت را به پروژهٔ باغ هنر بم که خودش آن را تاسیس کرده بود، اختصاص داد.شجریان، علیزاده، کلهر و همایون شجریان در پاییز ۱۳۸۴ نیز یک کنسرت بر‌گزار کردند که حاصل آن آلبوم‌های استودیویی ساز خاموش و سرود مهر بود و پس از آن دیگر این چهارنفر با یکدیگر همکاری نکردند.

از سال ۱۳۸۶، محمدرضا شجریان به همکاری با گروه آوا پرداخت و کنسرت‌هایی در تهران، اصفهان، اروپا، آمریکا و کانادا اجرا کرد.

در این دوران، دو اثر به نام‌های غوغای عشق‌بازان (آلبوم صوتی) و کنسرت محمدرضا شجریان و گروه آوا (آلبوم تصویری) به همراه گروه آوا اجرا و به بازار عرضه شد.

در همین سال مادر شجریان درگذشت و وی در مراسم ختم مادرش پس از ۳۰ سال، دعای ربنا را دوباره خواند.

شجریان اکنون به همراه پسرش همایون شجریان به ترویج و اشاعهٔ موسیقی اصیل و سنتی ایرانی می‌پردازد.

پس از برگزاری کنسرت شجریان در ونکوور کانادا، گلوب اند میل، شجریان را افسانهٔ موسیقی شرق معرفی کرد.

محمدرضا شجریان در سال ۱۳۸۷ یک گروه موسیقی بنیان‌گذاری کرد و آن را به افتخار جلیل شهناز (نوازندهٔ نامی تار)، گروه شهناز نامید.از جمله اعضای این گروه می‌توان به مژگان شجریان (دختر او) اشاره کرد.

از آن زمان به بعد، محمدرضا شجریان با این گروه فعالیت داشته است.

یکی از ویژگی‌های مهم این گروه موسیقی، استفاده از سازهای ابداعی محمدرضا شجریان است که برخی از آن‌ها ویژگی‌هایی دارند که آن‌ها را مناسب جایگزین با سازهای غربی همچون ویولون می‌کند.

در سال ۱۳۸۹، محمدرضا شجریان به همراه گروه شهناز یک تور کنسرت جهانی بر‌گزار کرد که دو مورد از این کنسرت‌ها منتشر شده‌اند.

کنسرت محمدرضا شجریان و گروه شهناز در دبی و اثر دیگر کنسرتی در لندن می‌باشد که به صورت رسمی توسط بی‌بی‌سی پخش شد.

مجید درخشانی (سرپرست گروه شهناز)، این دو کنسرت را از موفق‌ترین کنسرت‌های این گروه می‌داند که در آن بسیاری از سازهای ابداعی محمدرضا شجریان مورد استفاده قرار گرفته‌اند.

محمدرضا شجریان آلبوم صوتی مرغ خوش‌خوان و آلبوم تصویری کنسرت محمدرضا شجریان و گروه شهناز در دبی که مربوط به همکاری او با گروه شهناز بود را در اوایل دههٔ ۹۰ منتشر کرد.

پس از آن، به صورت موقت با برادران پورناظری (تهمورس پورناظری و سهراب پورناظری) همکاری کرد که حاصل آن آلبوم رنگ‌های تعالی می‌باشد.

البته این اثر به صورت رسمی منتشر نشده، بلکه بر روی اینترنت پخش شده است.

محمدرضا شجریان بعد از آن همکاری با برادران پورناظری را قطع کرد و در سال ۱۳۹۳ یک بار دیگر به همراه گروه شهناز و با حضور سعید فرج‌پوری یک تور کنسرت جهانی بر‌گزار می‌کند.

بیش تر آوازها و تصنیف‌های اجرا شده توسط محمدرضا شجریان گزیده‌ای بوده از سروده‌های شاعران بزرگ ایران چون سعدی، حافظ، مولوی، باباطاهر، خیام، عطار و برخی تصنیف‌های قدیمی با مضامین عاشقانه و اجتماعی.

وی هم چنین، در برخی کنسرت‌ها و کارهای جدیدتر خود از «شعر نو» شاعرانی چون فریدون مشیری، نیما یوشیج، سهراب سپهری، شفیعی کدکنی، مهدی اخوان‌ثالث و هوشنگ ابتهاج استفاده کرده‌است.

از جمله کارهای مشترک او گزیده‌ای است از رباعیات خیام با صدای شجریان و رباعی‌خوانی احمد شاملو.

همچنین، وی تعدادی از دعاهای قرآنی را در اثر مشهور به دعای ربّنا خوانده‌است که در هنگام افطارهای ماه رمضان از صدا و سیمای ایران پخش می‌شد.

همچنین بعد از درگذشت پدرش که از اساتید و قاریان مشهور قرآن در مشهد بود برخی از تلاوت‌های قرآن خود را با عنوان به یاد پدر در دو سی دی مجزا (به یاد پدر ۱ و به یاد پدر ۲) منتشر کرد.[

قدردانی و جوایز

• جوایز یونسکو و گرمی

در سال ۱۳۷۸ موفق به دریافت جایزه پیکاسو و دیپلم افتخار از طرف سازمان یونسکو در پاریس شد.

این جایزه هر پنج سال به هنرمندی که برای شناساندن فرهنگ و هنر کشورش می‌کوشد اهدا می‌شود.

پیش از وی، این جایزه را نصرت فاتح‌علی‌خان خواننده قوالی از پاکستان دریافت کرده بود.

محمدرضا شجریان در سال ۲۰۰۶ نشان موتزارت را از سازمان یونسکو دریافت کردند.

محمدرضا شجریان ۲ سال به خاطر آلبوم‌های فریاد و بی تو به سر نمی‌شود، نامزد جایزه گرمی شد. جایزه گرمی معتبرترین جایزه موسیقی در آمریکا می‌باشد.

هر ساله ۵ کاست از بخش موسیقی کلاسیک برای نامزدی این جایزه معرفی می‌گردند.

• نشان شوالیه

نشان شوالیهٔ ملی لیاقت در آیینی رسمی، شامگاه دوم تیر ۱۳۹۳ (۲۳ ژوئن ۲۰۱۴) در سفارت فرانسه در تهران به شجریان اهدا شد.

در این آیین؛ شجریان نشان عالی وزارت فرهنگ و هنر دولت فرانسه را از برونو فوشه، سفیر فرانسه در تهران دریافت کرد و نامش در رتبه کسانی که این نشان را از دولت فرانسه دریافت کرده؛ ثبت شد.

در این آیین؛ کنار شجریان چهره‌هایی فرهنگی چون محمود دولت‌آبادی، جواد مجابی، محمد سریر، حمیدرضا نوربخش، عباس کیارستمی، لیلا حاتمی، سیمین بهبهانی و شاهرخ تویسرکانی حضور داشتند.

تا کنون از ایران محمود حسابی (بنیانگذار فیزیک و مهندسی نوین در ایران)، عباس کیارستمی (کارگردان سینما)، پری صابری (کارگردان تئاتر)، جلال ستاری (اسطوره‌شناس)، محمدعلی سپانلو (شاعر) و لیلا حاتمی (بازیگر سینما) و شهرام ناظری (دیگر خواننده مطرح موسیقی ایران) این نشان را دریافت کرده‌اند.

• تجلیل دانشگاه استنفورد

از محمدرضا شجریان به عنوان استاد آواز ایرانی در مراسم متعددی اجلال شده‌است از جمله در جمعه ۲۸ آبان ماه ۱۳۸۹ مراسمی با نام «سومین سال بزرگداشت ادب و هنر پارسی» در دانشگاه استنفورد آمریکا بر‌گزار شد که طی آن جایزه این بزرگداشت توسط بنیان‌گذار آن بیتا دریاباری که همسر سابق امید کردستانی یکی از مدیران ارشد شرکت گوگل است به محمدرضا شجریان استاد موسیقی ایرانی تعلق گرفت.

در این مراسم جایزه «بیتا» به محمدرضا شجریان که طی سالیان متمادی کنسرت‌های زیادی را در داخل ایران و کشورهای اروپایی، آمریکا و کانادا بر‌گزار کرده‌است به دلیل تلاش فراوانش برای حفظ و ترویج موسیقی ایران اهدا شد.

در این مراسم محمدرضا شجریان پس از دریافت جایزه پشت تریبون قرار گرفت و ضمن تشکر از دانشگاه استنفورد و بیتا دریاباری به سوالات جمع حاضر در سالن که بیشتر ایرانی بودند پاسخ داد.

لازم به گفتن است که این جایزه توسط بخش مطالعات ایرانی دانشگاه استنفورد آمریکا بنیان نهاده شده و در اولین سال برگزاری این مراسم، سیمین بهبهانی نویسنده و غزل‌سرای معاصر ایرانی این جایزه را دریافت کرده بود.

نوشته محمدرضا شجریان اولین بار در SAYF.IR. پدیدار شد.

هوشیار، ارجمند، منوچهر خادم زاده  محمد مطیع، و فریدون صلاحی در آن سالها با ایجاد یک گروه تئاتر، فعالیت های زیادی در زمینه نمایش های صحنه ای و رادیویی انجام دادند.

در اوایل دهه شصت خسرو هوشیار فیلمنامه بلندی به نوشت و تا مراحل اجرای کار هم پیش رفت.

اما مشکلات اقتصادی و هزینه های گزاف تولید فیلم سینمایی سبب بازماندگی او در نیمه راه شد.

هوشیار سالهاست محل رجوع کسانی است که مایلند فیلمنامه هایشان با دیدگاهی حرفه و اصولی از منطر نقد، بررسی، تحلیل و پیشنهادهای اصلاحی داده شود.
هوشیار یکی از معدود کسانی است که نقد فیلم را نه به صورت حرفه ای و مصلحت گرایانه ، بلکه از نگاه علمی و فلسفه هنر ، انجام می دهد.

نوشته سید خسرو هوشیار حسینی اولین بار در SAYF.IR. پدیدار شد.

تئاتر
زادهٔ	۱۲ خرداد ۱۳۳۷ ،
ملّیت	ایرانی
حوزه فعالیت	تئاتر
رشته	محقق، بازیگر و کارگردان تئاتر

محمد روزبهی

• زندگی:

من افتخار می کنم که در دوره ای تئاتر را شروع کردم که اولین بازی هایم در نمایشنامه های استاد دکتر محمدعلی لطفی مقدم بود و سپس با شرکت در کلاسهای استاد لطفی با عنوان (آموزش تئاتر) و (تاریخ تئاتر) و کلاسهای (فن بیان) استاد جلیل صابر مقدم جذب گروه نیما شدم

• تحصیلات:
• تئاتر:

خیلی گذرا به برخی از نمایش ها اشاره می شود

بازی در چند نمایش نوشته دکتر محمدعلی لطفی مقدم سرپرست وقت مرکز آموزش تئاتر

عضو فعال گروه تاتر نیمااز سال ۱۳۵۰ عضوگروه مرکز آموزش تئاتر

نمایشنامه از پانیفتاده ها نوشته دکتر غلامحسین ساعدی به کارگردانی زنده یاد فریدون صلاحی در نهمین جشن فرهنگ و هنر

اجرای دوم نمایشنامه از پانیفتاده ها نوشته دکتر غلامحسین ساعدی به کارگردانی زنده یاد فریدون صلاحی درهمان سال

بازی و کارگردانی نمایشنامه نگار نوشته شاهرخ روحانی در سال ۱۳۵۵

بازی و کارگردانی نمایشنامه از پا نیفتاده ها در سال ۱۳۵۶

بازی و کارگردانی در نمایشنامه میخک های سرخ نوشته گلن هیوز

کارگردانی نمایشنامه مردی که گلی در دهان داشت نوشته پیر آندلو

کارگردانی نمایشنامه در حضور باد نوشته بهرام بیضایی

ونمایشنامه های این به آن در نوشته دکتر غلامحسین ساعدی (گوهر مراد )

و چند نمایش دیگر از گروه تئاتر نیما

بازی در نمایشنامه کوهولین (روایت ایرلندی رستم و سهراب ) نوشته ویلیام باتلرز ترجمه مسعود فرزاد به کارگردانی دکتر اسماعیل بیگی با گروه تئاتر شیراز و برخی از هنرمندان تهران در اولین جشنواره توس در دانشگاه مشهد (با معرفی استاد محمدعلی لطفی مقدم)

بازی در گروه تئاتر مرکز با نمایشنامه رامرودیها نوشته رضا صابری و رضا دانشور به کارگردانی رضا دانشور (تالار سنگلج تهران )وکسب مقام اول در سومین جشنواره تئاتر شهرستانها در فروردین ماه سال ۱۳۵۷

اجرای دوم نمایش رامرودیها در سالن شیر و خورشید مشهد در اردیبهشت سال۱۳۵۷

اجرای سوم نمایش رامرودیها و ضبط توسط صدا و سیما

همکاری و استفاده از تجربیات آقایان استاد داود کیانیان – استاد داریوش ارجمند – استاد انوشیروان ارجمند – زنده یاد استاد فریدون صلاحی – زنده یاد استاد منصور همایونی و رضا دانشور

• سایر:

پژوهش در تئاتر خراسان و همکاری با آقای احمد عسگرپور در تاریخ شفاهی خراسان شرکت و همکاری در نکوداشت استاد احمد میرباذل در زمان حیاتشان با جمعی از هنرمندان تئاتر، فصلنامه آذری و فرهنگسرای جهاد دانشگاهی و احمد عسگرپورشرکت و همکاری در بزرگداشت زنده یاد فریدون صلاحی با جمعی از هنرمندان تئاتر، فصلنامه آذری و فرهنگسرای جهاد دانشگاهی و احمد عسگرپور بازی در نمایش رضا جوان در بزرگداشت زنده یاد فریدون صلاحیو …….

---

نوشته محمد روزبهی اولین بار در SAYF.IR. پدیدار شد.

عکاس
درگذشت	چهارشنبه ۱۲ مهر ۱۳۹۱) مشهد، ایران
ملّیت	ایرانی
حوزه فعالیت	عکاس، مدرس و بازیگر

احمد خادم الحسینی
از عکاسان پیشکسوت مشهدی
امروز ظهر (چهارشنبه ۱۲ مهر ۱۳۹۱) در قطعه هنرمندان بهشت رضا به خاک سپرده شد.

اردوی کانون عکاسان آگاه فیلم به تربت جام – ۱۹ مهر ماه ۱۳۸۷
در محضر شادروان احمد خادم الحسینی

پیوندها

نوشته احمد خادم الحسینی اولین بار در SAYF.IR. پدیدار شد.

نوشته مجید سیف العلمایی اولین بار در SAYF.IR. پدیدار شد.

         راز تصاویر عکاسی

ورود عکاسی به حیطه‌ی هنر، ‌پدیده‌ی شگفت‌انگیزی بود که توانست نگاه ما را به جهان پیرامون وسعت بخشد و دریچه‌ای به‌وجود آورد تا از طریق آن بتوانیم بسیاری از نادیدنی‌های درونی و بیرونی‌مان را به تصویر بکشیم.

عکاسی دارای جوهره‌ای است که توانسته در مدت بسیار کوتاهی همه‌گیر شده و به اعماق زندگی بشر نفوذ کند. به‌طوری‌که به‌عنوان هنری مردمی و عام به جزئی از زندگی انسان امروزی تبدیل شده است. علاوه بر آن عکاسی کمک کرد تا از میان آشفتگی‌ها و بی‌نظمی‌های موجود نظمی پایدار شکل گیرد که در آن می‌توان معنا را جست‌وجو کرد.

هنر عکاسی به کاشفی مبدل شده که رازهای زندگی انسان امروز را به تصویر می‌کشد، به انتقال اندیشه می‌پردازد، می‌آفریند و می‌تواند همانگونه که به عناصر ساختاری وحدت می‌بخشد، به زندگی نیز نظم و معنا ببخشد و اندیشمندانه به‌عنوان راهنمای بشر مورد استفاده قرار گیرد.

در حال حاضر قدرت عکاسی آن‌قدر توانایی و گسترش یافته است که می‌تواند معانی و ارزش‌های جدیدی را با بیانی تصویری به مخاطب منتقل کند و بر روح و روان آدمی تأثیر بگذارد.

عکاسی همان‌طور که به بیان درونی و انتقال افکار و اندیشه از طریق آفرینش تصویری می‌پردازد می‌تواند نیازهای جامعه را در حوزه‌ی اندیشه نیز پاسخ دهد و در این میان دوربین عکاسی کمک می‌کند اشیاء پیرامون ما به‌گونه‌ای معنادار ثبت و به مخاطب منتقل شود و علاوه بر آن ابزاری است که از طریق آن می‌توان به انتقال دیدگاه‌ها نیز پرداخت.

بسیاری از ایده‌ها و افکار هنرمندان عکاس آن‌چنان بر افکار و احساسات مخاطبان تأثیر می‌گذارد و آنان را به فکر وادار می‌نماید، که می‌توانند با تحلیل آن‌، به کشف رمز عناصر ساختاری و معنایی اثر بپردازند و لذت بصری ببرند و هنگامی که ذهنی فعال و پویا به کمک عناصر ساختاری یک عکس می‌آیند، اثر خلق شده جاودانه و ارزشمند می‌شود.

آثار عکاسی به‌نوعی جایگاهی است که در آن اندیشه‌ی عکاس به بار نشسته و بازتاب نگاه و تفکر او و هم‌چنین بیان شخصی‌اش به موضوع عرضه می‌شود.

هنرمندان عکاس در پی خلق تصاویری هستند تا بتوانند افکار و ذهنیت خود را به عینیت درآورند و موضوعات اجتماعی را از صافی ذهن خود عبور دهند و نگرش خاص خود را که برگرفته از دانش بصری و آگاهی‌های فردی و احساسی اوست در اثر خود وارد کنند و به بیان خود بپردازند.

• تاریخ ارسال: چهارشنبه ۰۱ شهریور ۱۳۸۵
• منبع: سایت آگاه فیلم

نوشته راز تصاویر عکاسی اولین بار در SAYF.IR. پدیدار شد.

• آقای لطفی! از نظر شما مهم‌ترین معضل تئاتر مشهد چیست؟

مردم به‌علت گرفتاری‌های روزمره‌شان از تئاتر آن‌گونه که باید و شاید استقبال نمی‌کنند. اگر تئاتر تماشاگر داشته باشد و تئاتر وابسته به گیشه شود، هنرمند هم با فروش تئاتر می‌تواند از عهده‌ی هزینه‌هایش برآید. ما هیچ‌گاه بررسی و آسیب‌شناسی نداشته‌ایم که بدانیم، اقشار مختلف مردم از تئاتر و هنرمندانش چه می‌خواهند. چرا که هیچ‌وقت مطالعه نمی‌کنیم و سلیقه‌ی مردم را نمی‌سنجیم.

• برای رفع این معضل چه باید کرد؟

باید پژوهشگران را به این سمت کشاند، تا با استفاده از آمارهایی که در اختیار می‌گیرند بتوانند مشکلات تئاتر و مهم‌تر از آن استقبال و یا عدم استقبال تئاتر را مورد بررسی قرار دهند و دریابند که ذائقه و سلیقه‌ی مردم در زمینه‌ی تئاتر چیست. متأسفانه هیچ‌گاه دانشگاهی‌ها و هنرمندان ما به‌دنبال تحقیق تئاتر نرفتند و اگر این عرصه به‌وجود نیاید و رشد نکند همه چیز به‌صورت آزمایشی انجام خواهد گرفت که این امر گاهی مورد سرخوردگی هنرمندان هم می‌شود.

• آیا نامناسب بودن وضعیت سالن‌های نمایش تأثیری بر روند اجرای نمایش‌ها دارد؟

من فکر می‌کنم پایین بودن سطح کیفی اجراهای تئاتر در شهرستان‌ها به‌دلیل استاندارد نبودن سالن‌های نمایش است. باید امکانات پشت صحنه تئاتر، چهارپنچم مجموعه باشد، به‌طور مثال یک مرکز ۵ هزار متری تئاتر باید هزارمترش سالن باشد و ۴ هزار متر آن به صحنه و امکانات مربوطه آن اختصاص داده شود. ما در مشهد مجتمع شهید هاشمی‌نژاد داریم که سالن خوبی است اما در مکان مناسبی قرار ندارد.

• وضعیت هنرمندان تئاتر مشهد را چگونه ارزیابی می‌کنید؟

اغلب هنرمندان مشهد دارای زندگی معمولی هستند. شما هنرمندان پیشکسوت و توانمند تئاتر این شهر را ببینید، هرکدام از آن‌ها اگر ذوق و شوق و فعالیت‌های هنری خود را صرف شغل دیگری می‌کردند، به‌طور حتم به یک رفاه نسبی می‌رسیدند و الان مانند یک کارمند معمولی نیازمند نبودند. من هنرمندان اداره تئاتر مشهد را می‌بینم که متأسفانه کار دوم دارند، تا بتوانند زندگی‌شان را بگذرانند. این هنرمندی که با کار دوم خودش را خسته می‌کند، نمی‌تواند وجودش را در خدمت تئاتر قرار بدهد.

• آیا مهم‌ترین علت ضعیف بودن آثار، کمبود آموزش است؟

بله متأسفانه هنرمندان شهرستانی آموزش را جدی نمی‌گیرند، وقتی چند اثرشان مورد استقبال نسبی قرار می‌گیرد، آموزش را فراموش می‌کنند و فکر می‌کنند، آموختن تمام شد و آخر هنر هستند. در حالی که بیشتر هنرمندان بزرگ حتی در آخرین روزهای زندگی‌شان، خود را نیازمند آموزش و کسب دانش می‌دانستند.

• تاریخ ارسال: ۲۱ دی ۱۳۸۴
• سید جواد اشکذری

• منبع سایت آگاه فیلم

نوشته باید تئاتر را در محلات زنده کرد اولین بار در SAYF.IR. پدیدار شد.

مشهد؛ بار دیگر شهری که دوست می داشتم

چندی است شما را کمتر در عرصه‌ی تئاتر می‌بینیم.

من از تئاتر دور نشده‌ام بلکه نسبت به فعالیت‌‌های اجرایی، بیشتر به پژوهش آورده‌ام و دلیل‌اش هم کتاب‌هایی است که در این زمینه منتشر شده و یا در حال چاپ است.

مضمون و محتوای این کتب چیست؟

من بیشتر در ارتباط با نمایش خلاق پژوهش می‌کنم و معتقدم که در کشور ما پرداختن به این مقوله، خیلی مورد نیاز است و آن، نمایشی است که بیشتر مربیان مقاطع تحصیلی پیش‌دبستانی، دبستان و راهنمایی باید با آن آشنا شوند و من این نمایش را در تربیت معلم برای مربیان تدریس می‌کنم و کتابی هم جهت اجرای بازی‌های نمایشی و نمایش خلاق در مراکز آموزشی، در حال انتشار است.

از فعالیت‌های دیگرتان بگویید!

نمایشنامه‌هایی نوشته‌ام که در حال انتشار است و نیز مدیر یک پروژه‌ی نمایشی هم هستم و هم‌چنین در برخی از جشنواره‌ها هم به‌عنوان داور حضور دارم، به‌عنوان مثال، داور بخش فیلم‌نامه‌ی جشنواره عکس، فیلم‌نامه و فیلم امام رضا (ع) بودم.

پس با این وجود، داوری جشنواره فرصتی شد که به مشهد هم سری بزنید؟

بله، به همین بهانه به زیارت آقا آمدم و از طرفی دیدارهایمان با دوستان و همشهریان تازه شد.

جدا از جشنواره، آیا به مشهد می‌آیید؟

مادرم در مشهد است گاهی او به تهران می‌آید و گاهی هم من به دیدنش می‌آیم و یکی از برادرانم هم ساکن مشهد است. او گاهی کار تئاتر می‌کند.

از زبان رضا کیانیان شنیده‌ایم که شما استادش بوده‌اید؟

رضا به من خیلی محبت دارد که مرا این‌گونه معرفی می‌کند. من کار تئاتر را در مشهد شروع کردم، یک گروه داشتم که رضا هم در همین گروه فعالیت تئاتری‌اش را آغاز کرد. ما در آن‌زمان بیشتر کار جمعی می‌کردیم و به گروه بیشتر از فرد اهمیت می‌دادیم.

رضا کیانیان از نقش‌های بسیار سطحی به این‌جا رسیده است. ما در یکی از خاطراتش شنیدیم که در نمایش شما، نقش زائری را بازی کرد که می‌بایست لحظه‌ای به حرم امامزاده دستی بزند و برود.

رضا تمام فعالیت‌های پشت صحنه و روی صحنه و حتی فعالیت‌های خدماتی در تئاتر را تجربه کرده است. او به‌قدری تشنه‌ی این کار بود که این سختی‌ها را تحمل کرد و آموزش‌های لازم را هم دید. ما ۲ گروه داشتیم، یکی گروه کودک و نوجوان و دیگری گروه بزرگسالان بود. خاطراتی که رضا نقل می‌کند، مربوط به این گروه است. هنرجویانی که می‌خواستند، از گروه کودک و نوجوان به گروه حرفه‌ای بیایند، باید آزمون‌هایی را پشت سر می‌گذاشتند تا مورد تأیید هیأت مدیره قرار بگیرند. او در حقیقت از نقش‌های خیلی کوچک شروع کرد، تا به نقش‌های درجه اول رسید و به‌خاطر دارم که در مشهد نقش اول نمایشی به‌نام «اسب سفید» را بازی کرد. او مسیر را به‌درستی طی کرد و خودش هم در خاطراتش در کتاب‌های بازیگری ذکر می‌کند که چه‌قدر طی این مسیر برایش مفید بوده است و به‌نوعی به نوجوانان و جوانان توصیه می‌کند که این تجربه‌ها را کسب کنند.

پس معتقدید که او در مشهد رضا کیانیان شد، بعد به تهران رفت.

بله، او در نمایش باران که تئاتر بسیار حرفه‌ای بود، نقش اول را ایفا می‌کرد و در نمایش‌های دیگر مشهد هم نقش‌آفرینی‌های بسیار خوبی داشت. او وقتی به تهران آمد و به تحصیل در دانشگاه مشغول شد، حتی تجربیات و دانش خود را که از اساتید بزرگی مانند حمید سمندریان و دکتر علی رفیعی کسب کرده بود، به هنرمندان مشهدی منتقل کرد.

اکنون ارتباط‌تان با هم چگونه است؟

ما ارتباط‌های مختلفی با هم داریم. یک ارتباط ما به‌خاطر برادر بودن ماست و هم را طی یک زمان مشخصی که خانواده‌ها همدیگر را می‌بینند، می‌بینیم و یک ارتباط هنری هم از زمان‌های دور با هم داریم که تاکنون قطع نشده است.

به نقد آثارش هم می‌پردازید؟

بله، من و تمام اعضای خانواده آثار او را می‌بینیم و حتی اظهار نظر هم می‌کنیم.

درباره‌ی مجمع هنرمندان مشهدی مقیم تهران، برایمان بگویید. آیا در جلسات آن‌ها شرکت می‌کنید؟

از دور تلفنی با تمام آن‌ها ارتباط دارم، چندباری هم در جلساتشان شرکت کردم. متأسفانه به‌دلیل دوری راه کمتر توانستم در جلسات آن‌ها حضور داشته باشم. چه‌قدر فکر می‌کنید جلسات این مجمع مفید واقع شده و شود؟

تا جایی که من خبر دارم، خیلی خوب و مفید بوده است، چون در جلسه‌ای که در مشهد با هم داشتیم، دیدم چه ایده‌های خوب و مثبتی مطرح شد و آقای فیاضی هم که در آن جلسه حضور داشتند، قول دادند تا پیشنهادها و ایده‌های هنرمندان را در مشهد به اجرا برسانند و من‌هم اجرای پروژه‌ای را در مشهد پیشنهاد کردم که قرار شد هر زمان ایشان اعلام آمادگی کردند و امکاناتش فراهم شد، کار را شروع کنم.

آقای کیانیان! چند سال در مشهد زندگی کردید؟

۱۰ ساله بودم که به مشهد آمدیم و تا سال ۱۳۷۰ در آن‌جا ساکن بودم؛ یعنی حدود ۴۰ سال در مشهد زندگی کردم. برای مشهد، شهری که بیشترین زمان عمرتان را در آن‌جا گذرانده‌اید، جمله‌ای بیان می‌کنید؟

بار دیگر شهری که دوست می‌داشتم.

حاضرید گفت‌وگویمان را با خاطره‌ای از مشهد و امام رضا (ع) به پایان ببریم؟

پدرم بعد از من صاحب فرزند نمی‌شد و با توجه به طرز فکری که داشت، این موضوع خیلی رنجش می‌داد، تا این‌که به امام رضا متوسل شد و با این امام همام راز و نیاز کرد: که بچه‌ی اولم را از امامزاده داود گرفتم و اسمش را داوود گذاشتم و اگر عنایتی بکنید و من صاحب فرزندی شوم، اسمش را رضا می‌گذارم و همراه او به پابوست می‌آییم و در آن‌جا ساکن می‌شویم و همین‌طور هم شد و بعد از ۱۰ سال رضا متولد شد و ما کوچ کردیم و مقیم مشهد شدیم و رضا هم به‌همین دلیل اسمش رضاست.

سید جواد اشکذری

۱۱ آبان ۱۳۸۴

نوشته مشهد؛ بار دیگر شهری که دوست می داشتم اولین بار در SAYF.IR. پدیدار شد.