محمدرضا لطفی: عکس دروازه‌ی ورود به تمدن‌هاست

• جناب آقای لطفی! چه چیزی باعث شد به عکاسی مذهبی روی آورید؟

به لحاظ عقیده و اعتقادی که به اسلام و معماری اسلامی داشتم به سمت عکاسی مذهبی و معماری جلب شدم و طی سی سال و اندی توانسته‌ام از اکثر بناهای تاریخی و اماکن مذهبی سطح ایران و کشورهای خلیج‌فارس عکس تهیه کنم و طی سفرهایی که به مکه‌ی مکرمه و مدینه‌ی منوره داشته‌ام با تمام سختی‌ها و مشکلاتی که فراروی یک عکاس در اماکن مقدسه می‌باشد توانسته‌ام نزدیک به ۴۰۰ عکس صنعتی و قابل عنوان تهیه کنم.

• تا کنون چند قطعه عکس از اماکن تاریخی و مذهبی تهیه کرده‌اید؟

از اماکن مذهبی- تاریخی سطح کشور و اماکنی که در اختیار میراث فرهنگی است و کشورهای هم‌جوار ایران غریب به ۲۰ هزار قطعه عکس مطرح تهیه کرده‌ام و ضمن این‌که عکس‌های قدیمی که ۱۲۰ سال قبل تهیه شده را جمع‌آوری نموده‌ام که ۴۵ قطعه‌ی آن مربوط به حرم مطهر امام‌رضا (ع) و ۱۰ قطعه‌ی دیگر مربوط به مکه و مدینه و مساجد اعظم آن‌جاست که به لحاظ قدمت و ارزش بی‌نهایت ارزشمند است.

• غیر از عکاسی مذهبی و معماری در رشته‌ی دیگری نیز کار کرده‌اید؟

به‌دلیل ارزش و قدمت کتب خطی و اسناد قدیمی و نیازی که محققان برای در اختیار داشتن آن‌ها داشتند ضمن این‌که این کتاب‌ها و اسناد در مخازن خاصی نگهداری می‌شد و در اختیار کسی قرار داده نمی‌شد اقدام به تهیه‌ی میکروفیلم کردم و میکروفیلم‌ها را در اختیار محققان قرار می‌دادم.

• با توجه به این‌که شما یکی از معدود عکاسان حرم امام‌رضا (ع) هستید چه شاخصه‌هایی در معماری حرم حضرت وجود دارد؟

سبک معماری‌ای که در حرم مطهر آن امام همام کار شده جزء منحصر به‌فردترین معماری جهان است که در زمان‌های خاص و تاریخ‌های مختلف باتوجه به نوع بینش و گرایش‌های مذهبی دولت‌های مختلفی که به قدرت رسیده‌اند به‌وجود آمده است و باعث شده مجموعه‌ی حرم مطهر امام‌رضا (ع) بی‌نظیرترین نوع معماری اسلامی دنیا باشد و حتی می‌توان گفت عصاره‌ی معماری اسلامی است.

• شاخصه‌هایی که عکس‌های شما نسبت به سایر عکس‌ها دارد در چیست؟

در تهیه‌ی عکس‌ها به اصل معماری پرداخته‌ام و تغییراتی به‌جهت زیباسازی عکس داده نشده است و سعی کرده‌ام اصالت بنا در عکس‌ها حفظ شود و حتی سعی داشته‌ام فضای معنوی به‌طور کامل گرفته شود.

• اعتقادات شما به امام رضا (ع) و مسأله‌ی زیارت چه تأثیری در عکس‌های شما داشته است؟

هر آن‌چه از دل برآید بر دل نشیند و این کاملا در عکس‌ها مشهود است به لحاظ این‌که تا اعتقاد و ریشه‌ی اعتقادی قوی وجود نداشته باشد امکان ارائه‌ی تصویری با آن حالت روحانی و مذهبی میسر نمی‌شد لذا ارتباط اعتقادی فرد نسبت به کاری که انجام می‌دهد بسیار مهم است.

• بفرمایید آیا در ظرف عکاسی می‌شود مفاهیم دین و زیارت را بیان کرد؟

مراکز مذهبی از جمله حرم مطهر امام‌رضا (ع)، مکه‌ی مکرمه و مدینه‌ی منوره طوری ساخته شده که با دیدن این مکان‌ها انسان را به ورای هستی رهنمون می‌سازد حال اگر یک فرد با نگاه تیزبین خودش از زاویه‌ای به این اماکن مقدس با دوربین نگاه کند و آن علائق مذهبی خودش را در آن کاملا رها بسازد می‌تواند تصویری تهیه کند که بیانگر ارتباط مذهبی انسان‌ها باشد و با دیدن این تصاویر دقیقا آن ارتباط معنوی برقرار شود.

• به نظر شما آیا با دوربین عکاسی می‌شود زیارت کرد؟

افرادی هستند که امکان دسترسی به اماکن مقدسه را ندارند لذا با دیدن یک تصویر که القاکننده‌ی مذهب و بینش دینی باشد می‌تواند ارتباط خودش را با آن مکان مقدس به‌طور کامل برقرار کند پس می‌توان گفت که دوربین می‌تواند عامل زیارت کاملی باشد.

• در عکاسی مذهبی و تاریخی چه ابزارهایی بیشتر کاربرد دارد؟

عکاسی صنعتی با هنری که توأم می‌شود و برای تهیه‌ی عکس از آثار و ابنیه‌ی تاریخی باید تمام ابزارهای لازم عکاسی را دارا بود از جمله بدنه‌ی دوربین با کیفیت، همراه با لنزهای تله، تله‌واید، تله‌زوم و نرمال‌ها و فیلترهای مختلف که هرکدام در جایگاه خودش و با دید خاص قابل استفاده می‌باشد با این ابزار است که می‌توان شاخصه‌ی خوب را به منصه‌ی ظهور رساند هرچند که دید عکاس است که گویای مظاهر واقعی آن بنا و یا آن منظر می‌باشد و دوربین فقط یک ابزار کار است لذا حسن سلیقه، نگاه تیزبین و واقع‌گرا و احساس لطیف درونی همه به‌طور کامل باعث گرفتن یک عکس خوب می‌شود.

• تاریخ ارسال ۲۴ خرداد ۱۳۸۵
• آگاه فیلم