نگرش در حکم همه‌چیز است!

هنر اگر چه نان نمی‌شود، اما شراب زندگی است.

آبرنگ, ایده, پادکست, تصویر, تصویری, جاده, حرف, حرفی, دو طرفه, دو طرفه‌ها, رادیو, رادیو ارتباط, رادیو توس, رنگ, رنگی, فایل صوتی, کتاب صوتی, مریم شریعتی, نقش, نقشی

محصولات و دوره‌های آموزشی آنلاین:

ترم آموزش آنلاین «معرفی و تأویل فیلم، روی خط»

روی خط (آنلاین)

مجید سیف‌العلمایی

حدود 35 ساعت

9,900,000 تومان

اردوی نویسندگی

روی خط (آنلاین)

مجید سیف‌العلمایی

فعلا 300 دقیقه

8,900,000 تومان

مدرسه فیلم‌سازی

روی خط (آنلاین)

مجید سیف‌العلمایی

حدود 300 دقیقه

8,900,000 تومان

نوشته دو طرفه‌ها اولین بار در SAYF.IR. پدیدار شد.

محصولات و دوره‌های آموزشی آنلاین:

ترم آموزش آنلاین «معرفی و تأویل فیلم، روی خط»

روی خط (آنلاین)

مجید سیف‌العلمایی

حدود 35 ساعت

9,900,000 تومان

اردوی نویسندگی

روی خط (آنلاین)

مجید سیف‌العلمایی

فعلا 300 دقیقه

8,900,000 تومان

مدرسه فیلم‌سازی

روی خط (آنلاین)

مجید سیف‌العلمایی

حدود 300 دقیقه

8,900,000 تومان

نوشته کانون تحلیل‌گران سینما اولین بار در SAYF.IR. پدیدار شد.

• معرفی:

منصور واحدی متولد ۱۳۲۳ شهرستان شاهرود هستم. لیسانس روان‌شناسی تعلیم و تربیت و فوق دیپلم زبان انگلیسی در حال حاضر هم بازنشسته آموزش و پرورش خراسان و عضو هیأت مدیره کانون بازنشستگان آموزش و پرورش خراسان

• پیوندها:

1. خیلی دور خیلی نزدیک ؛ فیلمی اندیشمندانه با اجرایی روان و ساده ۸۴/۰۶/۲۴
2. سرب ؛ خداحافظ کیمیایی ۸۴/۰۷/۴
3. دوئل ؛ از نظر تکنیک و جلوه های ویژه نقطه عطفی در تاریخ سینمای ایران ۸۴/۰۸/۴
4. آکواریوم ؛ قصه یک خطی ۸۴/۰۹/۱۳
5. روز کارنامه ؛ فیلم مخصوص کودک نیست ۸۴/۱۰/۱۹
6. دیشب باباتو دیدم آیدا ؛ تلفیقی بین سینمای جشنواره ای و گیشه ۸۴/۱۱/۲۵
7. کافه ترانزیت ؛ قصه فیلم ملودرام است ۸۴/۱۲/۲
8. چهارشبنه سوری ؛ چهارشنبه سوری فیلم متوسطی است ۸۵/۰۱/۲۴
9. طعم گیلاس ؛ ستایشی لطیف و شاعرانه در وصف زندگی و طبیعت ۸۵/۰۲/۲۵
10. تنگنا ؛ نسل جوان الان توی خودش است ۸۵/۰۳/۱۹
11. افسانه ۱۹۰۰ ؛ اگر کلیدهای پیانو بی انتها باشند ۸۵/۰۴/۱۶
12. نور زمستانی ؛ دعا و نیایش ۸۵/۰۵/۱۲
13. دختری با روبان زرد یا دختر روبان زردی به گیسو داشت ۸۵/۰۵/۱۹
14. درخشش ؛ فیلم سازی با اندیشه های بزرگ ۸۵/۰۶/۱۶
15. بید مجنون ؛ شبیه فیلمی به نام “نگاه نخستین” ۸۵/۰۶/۳۱
16. نجات سرباز رایان ؛ جبهه خصم همیشه وجود دارد ۸۵/۰۷/۷
17. باز شناخت یک فیلم ساز ؛ استیون اسپیلبرگ ۸۵/۰۷/۷
18. ماهی‏ ها عاشق می‏ شوند ؛ فیلم برداری زیبای فیلم ۸۵/۰۷/۷
19. جاده ؛ یکی از شاخص ترین فیلم های تاریخ سینماست ۸۵/۰۷/۱۴
20. راننده تاکسی ؛ اجتماع و آدم های آن ۸۵/۰۹/۱۵
21. عروج ؛ مظهر ایثار و ایستادگی ۸۵/۰۹/۲۰
22. منصور واحدی : به وجود آورندگان “هنر” باید متفکر و حتی نابغه باشند ۸۵/۰۹/۲۱
23. باز شناخت یک کارگردان ؛ سیدنی لومت ۸۵/۱۰/۲۱
24. بعد از ظهر سگی ؛ این فیلم متعلق به سینمای معترض است ۸۵/۱۰/۲۱
25. ماهی بزرگ ؛ هر کس رویاهایش به طریقی در این فیلم مستتر است ۸۶/۰۲/۲
26. شاید وقتی دیگر ؛ نشان دهنده هویت گمشده زن ایرانی است ۸۶/۰۲/۱۶
27. مرگ در ونیز ؛ رگ رویایی یک هنرمند ۸۶/۰۴/۱۱
28. اندر احوال اینگمار برگمان ۸۶/۰۶/۲۵
29. فدریکو فلینی ؛ آخرین بازمانده فیلم سازان کلاسیک جهان ۸۷/۰۸/۲۹

–منصور واحدی (بحث) ‏۳ ژوئیهٔ ۲۰۱۴، ساعت ۰۷:۰۶ (IRDT)

نوشته منصور واحدی اولین بار در SAYF.IR. پدیدار شد.

کارگردان: فدریکو فلینی/ نویسنده: فدریکو فلینی، تولیو پینلی/ بازیگران: آنتونی کویین (زامپانو)، جیولتا ماسینا (چلسامینا)، ریچارد بیس‌هارت (فول)، آلدو سیلوانی (آقای زرافه)، مارچلا روره (بیوه)/ موسیقی: نینو روتا/ فیلمبردار: اتوللو مارتلی/ تدوین: لئو کاتوزی/ تهیه کننده: دینو دی لورنتی، کارلو پونتی/ عنوان اصلی: La Strada/ سیاه وسفید ، محصول ۱۹۵۴ ایتالیا، ۱۰۸ دقیقه/ برنده یک جایزه اسکار، ۸ جایزه و ۴ نامزدی متفرقه.

فیلم “جاده” در تاریخ ۱۴ مهر ۱۳۸۵ در بیست و هشتمین جلسه کانون تحلیل گران سینما در آگاه فیلم به نمایش در آمدم و مورد بررسی و تحلیل قرار گرفت آنچه در پی می آید نظرات دکتر علی خزاعی فر است:

  جایگاه سینمای نئورئالیسم

به‌طور مختصر راجع به سه نکته می‌خواهم صحبت کنم:

نکته‌ی اول این است که فیلم جاده در سال ۱۹۵۴ توسط فللینی ساخته شد و جایزه‌ی اسکار را برد. حالا گاهی می‌توان گفت که اسکارها اتفاقی یا بنا به دلایل سیاسی و غیرهنری داده می‌شود ولی کارگردانی که چهار اسکار ببرد آن‌هم خارج از امریکا، نمی‌شود گفت کارش تصادفی است. این فیلم فللینی و مخصوصا فیلم‌های بعدی‌اش، کارهای بسیار بسیار حساب شده‌ای است و علت این‌که این فیلم، همیشه در صدر فیلم‌ها بوده یا اگر نبوده کارگردانش در سطح جهان از بهترین کارگردان‌ها بوده، این است که نمی‌شود فللینی را دست کم گرفت. فللینی یکی از تئوریسین‌های بسیار برجسته است که کارهایش از یک انسجام هنری و فلسفی خاصی برخوردار است. حالا چه‌طور فیلم جاده با شرکت یک پهلوان دوره‌گرد و یک زن نیمه‌دیوانه و یک دلقک می‌تواند یک شاهکار باشد؟ یعنی چه‌طور یک کارگردان با استفاده از این عناصر محدود، آن‌هم در یک محیط خیلی خیلی فقر زده می‌تواند شاهکار بیافریند؟ می‌خواهم بگویم راز شاهکار آفریدن چه در ادبیات و چه در سینما، این عظمتی نیست که ما خیال می‌کنیم. عظمت در توجه به شخصیت‌ها، پیام و رابطه‌ی بین انسان و جهان است. کمااین‌که شما در “مرد پیر و دریا” یک شخصیت محوری دارید. حالا اگر بخواهید یک شخصیت دیگر اضافه کنید باید ماهی را به‌عنوان یک شخصیت اضافه کنید. با دو تا شخصیت یک شاهکار خلق می‌شود و این‌جا (جاده) با سه شخصیت یک شاهکار خلق می‌شود و به‌نظر من شاهکار بودنش در این است که ما ببینیم رابطه‌ی بین این سه شخصیت چیست؟ که این فیلم را شاهکار می‌کند و گرنه اگر از جهات دیگری نگاه بکنیم نه فیلم‌برداری خاصی دارد نه هنرپیشه‌های فیلم خیلی خاص‌اند. هیچ‌چیز خیلی برتر و شاخصی ندارد. جز اندیشه‌ای که پشت این فیلم هست این یک نکته.

نکته‌ی دوم در مورد سینمای نئورئالیسم است. چون می‌خواهم جایگاه این فیلم را در سینمای نئورئالیسم روشن کنم مختصری راجع به این سینما می‌گویم. سبک نئورئالیسم یا فلسفه یا تکنیک نئورئالیسم در ایتالیا به‌وجود آمد. در اواسط جنگ جهانی دوم که هنوز ایتالیا اشغال بود، فیلم‌ساز‌ها گرایشی پیدا کردند به این‌که؛ به‌جای این‌که فیلم‌های ذهنی و خیالی بسازند فیلم‌های واقعی بسازند. البته در آن زمان اندیشه‌ی کمونیست بسیار قوی بود. آن‌قدر قوی که مانند ایران قبل از انقلاب اگر کسی فیلم غیر کمونیستی می‌ساخت، یعنی فیلمی می‌ساخت که زمینه‌های اجتماعی‌اش در آن آشکار نبود او را متهم می‌کردند به یک آدم ضد خلق. روشن‌فکر جماعت، در آن برهه نمی‌توانست خارج از دغدغه‌های کمونیست کار کند البته عنصر کمونیسم خیلی مؤثر بود. به‌هرحال روشنفکران آن دوران مثل ویسکونتی، روسلینی، دسیکا همه‌ی این‌ها کمابیش متأثر از اندیشه‌های کمونیستی مخصوصا ضدیت با فاشیست بودند. همه‌ی این‌ها دست به دست هم می‌داد که زمینه‌ای برای ظهور سینمای نئورئالیسم پیدا کند. حالا این سینما در واقع یک جور واکنش بود در برابر سینمای خیلی شیک هالیوود یا سینمای شیکی که در همان زمان در ایتالیا بود. این‌ها گفتند ما باید هنرپیشه‌های حرفه‌ای را کنار بزنیم و علاوه بر آن صحنه‌سازی‌های داخلی را کنار زدند و شروع کردند به مردمی کردن سینما. بهترین نمونه شاید رم شهر بی‌دفاع یا دزد دوچرخه است. فیلم جاده در واقع گاهی منتسب می‌شود به سینمای نئورئالیسم. ولی حقیقت این است که اگرچه در این فیلم کارگردان از آن غنای نئورئالیستی بهره می‌برد یعنی شما تا انتهای فیلم می‌بینید که پس‌زمینه‌ها همه بیابان‌های هنوز مخروبه در اثر جنگ و مردم فقیراند. تمام آن نشانه‌های نئورئالیستی هست ولی فقط در حد نشانه است. فیلم به مراتب از نئورئالیسم فراتر می‌رود. یعنی اگر ما بخواهیم دقیق‌تر راجع به فیلم صحبت کنیم، فیلم در یک مرحله‌ی انتقاد قرار می‌گیرد. فللینی دارد از آن سینمای نئورئالیستی فاصله می‌گیرد و می‌رود به سوی سینمایی که در چهل پنجاه سال بعد آن‌را توسعه داد؛ سینمای بسیار شخصی با نشانه‌هایی از زندگی شخصی خودش. همان‌طور که خود فللینی می‌گوید: “در جواب کمونیست‌هایی که می‌گویند چرا تو به سینمای نئورئالیسم خیانت کردی؟ گفتم؛ من هم‌چنان به واقعیت‌ها متعهدم اما نه فقط واقعیت‌های اجتماعی، بلکه واقعیت‌های ذهنی و متافیزیکی که این‌ها هم جزئی از واقعیت‌اند. واقعیت‌هایی که نه بیرون ما بلکه درون ما هستند” با این بیانیه در واقع فللینی سینمای جدیدی را آغاز می‌کند که یک سینمای خیلی شخصی‌تر و پیچیده‌تر است، ولی درعین حال غیرقابل درک نیست. خیلی خوب است که چندین فیلم از سینمای بعد از نئورئالیستی فللینی نشان دهیم. این تحول‌اش را می‌شود در آن سینما دید.

نکته‌ی سوم در مورد تفسیر فیلم است؛ می‌خواهم بگویم اگر فیلم را دیدید و در پایان در تحلیل شخصیت‌ها به نوعی ابهام رسیدید یا اگر به تفسیر خاصی رسیدید جای نگرانی نیست به خاطر این‌که این فیلم قرار بوده همین‌طور باشد. خود فللینی هم اظهار کرده که من می‌خواهم فیلم، پایانی مبهم برای شما- نه مبهم برای خودش- داشته باشد. هنرمند نمی‌آید کدهایش را به صراحت برای شما بیان کند و بگوید منظور من از این فیلم دقیقا این بود. خیلی اوقات هنرمندان به‌خاطر رد گم کنی یک کدهای دیگری می‌دهند که شما پی نمی‌برید او چه می‌خواسته بگوید. قصد همین بوده که هر کسی فیلم را جوری تعبیر کند و انصافاٌ فیلم جاده نشانه‌های بسیار زیادی برای تفاسیر مختلف دارد و من تفاسیر زیادی از این فیلم خواندم که هرکس وجهی از وجوه فیلم را دیده. مثلا شاید برایتان عجیب باشد اما فردی این فیلم را یک مثلث عشقی دیده بود. مثلا چیزی مثل سنگام. ولی خیلی خیلی متعالی‌تر به این معنا که یکی از آن‌ها که همان دلقک است، وقتی که دید این دختر خیلی به “زامپانو” وابسته است خودش را کنار کشید در حالی که ابتدا اصرار داشت که تو با من بیا ولی بعد خودش را کنار کشید و زمینه‌ی نزدیک شدن این‌ها را به هم فراهم کرد.

ولی تعبیر من از فیلم جاده این است که این فیلم در واقع یک تراژدی است لفظ جاده یک سمبل است؛ سمبل زندگی. حرکت در جاده، حرکت در جاده‌ی زندگی. زندگی‌ای که خودش یک تراژدی است. حالا این تراژدی چه‌جور به‌وجود می‌آید؟ و چرا زندگی به تراژدی ختم می‌شود؟ یا در واقع تراژدی زندگی چیست؟ جواب این است که آدم‌ها نمی‌توانند هم را خوب درک کنند. یعنی این‌جا یک اختلال در ارتباط هست. آدم‌ها نمی‌توانند قدر موقعیت‌هایی را که همان‌موقع در اختیارشان است بدانند فقط می‌توانند در از دست رفتن موقعیت‌ها حسرت بخورند. پس در واقع این فیلم بیانگر تراژدی است به این اعتبار که آدم‌ها نه قدر موقعیت‌ها را می‌دانند و نه می‌توانند با هم ارتباط برقرار کنند. حالا با این کلید ما می‌توانیم برگردیم و فیلم را دوباره تفسیر کنیم و همه‌چیز را با این الگویی که من عرض کردم ببینیم.

در پایان لازم است به این نکته اشاره کنم که شخصیت “جلسومینا” در واقع یادآور شخصیت چارلی چاپلین است که از دو عنصر رقت و کمدی ساخته شده. این شخصیت کلا در سینما به شخصیت چارلی گرایی معروف است که بیانگر شخصیت آواره‌ی چارلی است. شما همین‌طور که به کارهایش می‌خندید هم‌زمان احساس رقتی به او دارید. فللینی این شخصیت را از چارلی قرض گرفته ولی در عین حال در این فیلم شخصیت‌های جدیدی عرضه کرده که دیگران اذعان داشتند که شخصیت‌هایشان را از این فیلم اقتباس کردند. از جمله “اسکورسیزی” که گفته آن‌چه در این فیلم برایم مهم بوده سه شخصیت متمایز است که من شخصیت فیلم‌هایم را از این‌ها گرفته‌ام به‌عنوان آدم‌هایی که خودشان را از بین می‌برند و خودشان به نابودی خودشان اقدام می‌کنند و نمی‌توانند به‌درستی با جامعه ارتباط برقرار کنند.

• منبع: سایت آگاه فیلم
• –علی خزاعی فر (بحث) ‏۴ ژوئیهٔ ۲۰۱۴، ساعت ۰۵:۵۲ (IRDT)

نوشته جایگاه سینمای نئورئالیسم اولین بار در SAYF.IR. پدیدار شد.

  جاده
  یکی از شاخص‌ترین فیلم‌های تاریخ سینماست
  منصور واحدی
  کانون تحلیل گران سینما
  آگاه فیلم
  ارسال: ۸۵/۰۷/۱۴

۱٫ فیلم “جاده” یکی از شاخص‌ترین فیلم‌های تاریخ سینماست که هم تماشاگران عادی را که برای تفنن به سینما می‌روند و هم منتقدان و صاحب‌نظران آگاه به مفاهیم سینما را ارضا کرده است.

۲٫ فیلم “جاده” در حقیقت یک سیر و سلوک نفسانی است در طول جاده‌ای بی‌انتها و تقابل دو انسان متضاد که سرانجام به عشقی دراماتیک تبدیل می‌شود.

۳٫ “جاده” حدیث تنهایی انسان‌هاست، ابتدا “جلسومینا”ی تک‌افتاده را می‌بینیم و سپس “زامپانو”ی تنها را که به همراه احتیاج دارند.

۴٫ در نمایی دیگر فیلم، جهانی را نشان می‌دهد با مردمانی بی‌احساس و بدون گذشت که انسان‌های دیگر را برای بهره‌گیری خویش در بند، نگاه می‌دارند.

۵٫ فیلم، شرایط زندگی بعضی از زنان را نشان می‌دهد که موجوداتی تحت استثمار مردان هستند، در واقع نشانه‌ی اندوه فیلم‌ساز است از تیره‌روزی آن‌ها.

۶٫ زن فیلم، تشنه‌ی محبت است ولی فقط با کودکان می‌تواند ارتباط برقرار کند و در دنیای بزرگترها برای او جایی نیست.

۷٫ فیلم، به‌طور واقع‌گرایانه مسأله‌ی فقر آدمیان را در ایتالیا پس از جنگ به زیبایی نمایان می‌سازد. “جلسومینا”ی فقیر به یک دوره‌گرد مفلس‌تر از خود فروخته می‌شود.

۸٫ در فیلم “جاده”، “ماتو” که بندباز سیرک است و سرخوشانه زندگی می‌کند، “جلسومینا” را که از نظر قوای ذهنی و درک مسائل با مشکل روبه‌رو است، با پایگاه اجتماعی‌اش آشنا می‌سازد و باعث می‌شود “جلسومینا” در عشق خود نسبت به “زامپانو” وفادار و پایدار بماند.

۹٫ نقطه اوج و دراماتیک فیلم، آن‌جاست که “زامپانو” “جلسومینا”ی پریشان‌حال را در کنار “جاده” تنها رها می‌کند و در پایان فیلم “زامپانو”ی تنها و سرگردان به‌دنبال یافتن نیمه‌ی گمشده‌ی خویش است و برای مرگ “جلسومینا” اشک می‌ریزد.

۱۰٫ زمان اتفاق فیلم “جاده”، ایتالیای پس از جنگ است، که به‌علت شرایط بد اقتصادی و فقر ارزش‌های اخلاقی اعتباری ندارد.

۱۱٫ شخصیت‌های فیلم “جاده”، خاکستری‌اند و نفرت‌انگیز نیستند. حتی “زامپانو”. چون به‌علت فقر این‌گونه افراد ضامن گذران خویش هستند که در حال نابودی است.

۱۲٫ فیلم “جاده” بیش از پنجاه جایزه‌ی جهانی کسب کرده است از جمله ونیز، منتقدان نیویورک و اسکار.

۱۳٫ فیلم “جاده”، از هر نظر فیلم کاملی است و نشان‌دهنده‌ی تسلط “فدریکو فلینی” به زبان و ابزار سینماست.

۱۴٫ در خاتمه باید از نقش‌آفرینی “آنتونی کوئین” و “جولیتا ماسینا” با تحسین یاد کرد. هم‌چنان‌که فیلم‌برداری زیبا و موسیقی سحرانگیز آن‌را نمی‌توان از یاد برد.

نوشته جاده ؛ یکی از شاخص ترین فیلم های تاریخ سینماست اولین بار در SAYF.IR. پدیدار شد.

کارگردان: فدریکو فلینی
فیلم‌نامه‌نویس: فدریکو فلینی، تولیو پینه‌لی، انیو فلایانو
مدیر فیلم‌برداری: اتللو مارتلی
موسیقی: نینو رونا
بازیگران: آنتونی کویین، جولیتا ماسینا، ریچارد بیسهارت، آلدو سیلوانی
محصول: ۱۹۵۴ ایتالیا
مدت نمایش: ۱۰۴ دقیقه

خلاصه داستان فیلم:
جلسومینا که توسط مادرش به زامپانو، گرداننده گردن کلفت یک سیرک سیار فروخته شده است، او را با ترومپت همراهی می‌کند. آن‌ها به فول برمی‌خورند که در میادین شهرها به‌وسیله‌ی بندباز معرکه می‌گیرد. وقتی زامپانوی حیوان‌صفت، تصادفا فول را به قتل می‌رساند، جلسومینا سر به جنون می‌گذارد و در نهایت می‌میرد. در پایان فیلم، خبر مرگ او باعث جاری شدن اشک از چشمان زامپانو می‌شود.

آگاه فیلم:
۸۵۰۷۱۴
کانون تحلیل‌گران سینما

نوشته کانون ۲۸ : جاده La Strada فدریکو فلینی اولین بار در SAYF.IR. پدیدار شد.