۱- “عروج” فیلمی است زیبا و تاثیرگذار که از یک کارگردانی هوشمندانه برخوردار است.
۲- مضمون فیلم “عروج” تازه نیست بر پایه‌ی مسائل اخلاقی، دینی و انسانی فیلم‌های زیادی ساخته شده‌اند، اما آن‌چه فیلم را متمایز می‌کند پرداخت سینمایی آن است، همراه با فیلم‌برداری زیبایی که گاه به فیلم‌های مستند نزدیک می‌شود.

۳- فیلم در کشوری ساخته شده است که در زمان خویش ایدئولوژی حاکم بر آن جنبه‌های ماورائی را اصلا قبول نداشت.

۴- “عروج” مثل اکثر فیلم‌های ساخت کشور شوروی سابق بر پایه‌ی جنگ جهانی دوم است، کشوری که معتقد بود در آن جنگ مورد ظلم قرار گرفته و بیست میلیون قربانی داده است، هرچند این عقیده می‌تواند برای کشور سازنده‌ی این‌گونه فیلم‌ها جنبه‌ی تبلیغاتی داشته باشد.

۵- جهان‌بینی و نگرش فلسفی فیلم تعبیر و تفسیرهای فراوانی را برای سلیقه‌های متفاوت در بر دارد که گاه به حذف مفهوم واقعی سینما می‌انجامد.

عروج۶- هرچند نگاه کارگردان نسبت به قهرمان فیلم، “ساتنیکوف” که متولد ۱۹۱۷ می‌باشد می‌تواند یادآور انقلاب اکتبر ۱۹۱۷ باشد و به نگاهی ایدئولوژیک مبدل گردد اما خانم کارگردان با روشی هوشمندانه و ظریف بر باورهای اخلاقی مردم تکیه می‌کند.

۷- بیان مکاشفه‌وار درون انسان‌های فیلم برخلاف ظاهر آن‌ها از خصوصیات بارز فیلم است.

۸- فیلم به ستایش قهرمان می‌پردازد که درد و رنج را بر تسلیم شدن ترجیح می‌دهد.

۹- حکایت فیلم می‌تواند به نوعی و در قالب دیگر بیان‌گر مصلوب شدن حضرت مسیح باشد.

۱۰- در عروج کارگردان به کاوش شخصیت انسانی دو فرد (ساتنیکوف و ریباک) در موقعیتی مساوی می‌پردازد و عکس‌العمل آن‌ها را بررسی می‌کند.

۱۱- در فیلم “عروج”، “ساتنیکوف” مظهر ایثار و ایستادگی است هرچند جسمی بیمار دارد و “ریباک” نماد ضعف و سازش است هرچند جسمی سالم و قوی دارد.

۱۲- در فیلم، “ریباک” به علت زبونی محکوم به زنده ماندن می‌شود و “ساتنیکوف” در لحظات آخر به شخصیتی روحانی تبدیل می‌شود و عروج می‌کند.

۱۳- اوج فیلم، جایی است که “ساتنیکوف” آرام آرام به سوی چوبه‌ی دار می‌رود و موسیقی فیلم او را همراهی می‌کند و یادآور مصلوب شدن حضرت مسیح است.

۱۴- استفاده‌ی کارگردان از طبیعت و برف که تا افق ادامه دارد،‌ بخار دهان ناشی از سرما بر جنبه‌های دراماتیک فیلم می‌افزاید.

۱۵- از امتیازات مثبت و بارز فیلم، می‌توان به نقش‌آفرینی بازیگران، موسیقی فیلم و فیلم‌برداری خارق‌العاده سیاه و سفید فیلم اشاره کرد.

۱۶- فیلم برنده‌ی جوایز متعددی گردید از جمله جایزه‌ی ویژه‌ی هیئت داوران فستیوال برلین در ۱۹۷۷٫

منصور واحدی
کانون تحلیل‌گران سینما
بیستم آذرماه ۱۳۸۵