“نور اصلی” (کی‌لایت): اولین، اصلی‌ترین و مهم‌ترین نوری که به سوی موضوع هدف می‌گیرید و اغلب، مبنای آن بر اساس چیزی است که نورسنج پیشنهاد می‌کند، “نوراصلی” یا “کی‌لایت” نامیده می‌شود.

در فرهنگ عکاس‌ها، این نور به این دلیل “کی‌لایت” است که در واقع کلیدی است برای یک نورپردازی کامل و درست. و اگر منبع یا منابع نور دیگری غیر از “کی‌لایت” در عکاسی نیاز باشد، تعیین مکان، قدرت تابش و بقیه‌ی موارد مربوط به این نورهای فرعی، مقارن با موقعیت “کی لایت” خواهد بود و فقط با وجود “نور اصلی” است که آن‌ها ارزش پیدا می‌کنند.

به زبان ساده‌تر نوری که الگوی سایه‌ها را می‌سازد و صورت موضوع را شکل می‌دهد همین “کی‌لایت” است.  

فرض کنید توان خروجی یک استراب، از یک نما تا نمای بعدی تغییر نکند، مهم نیست که منبع نور در کجا قرار دارد، به هر حال این توان خروجی ثابت خواهد بود. در واقع حرکت نور در یک نور آرک هم ارز، اطراف یک موضوع تغییر نخواهد کرد و مقدار نوردهی هم ثابت خواهد بود، فاصله‌ی نور تا موضوع همان فاصله‌ای است که در سرتاسر این آرک (قوس) وجود دارد و تغییر هم نمی‌کند (شکل ۱).

این شاید یک قانون پیش‌پاافتاده و ساده باشد؛ اما دانستن آن به شما کمک خواهد کرد تا زمانی که طرح نورپردازی‌تان با نوعی پیچ خوردن همراه است، بدون اندازه گیری مجدد، نور را حرکت دهید.

نور “پرکننده” (فیل‌لایت): هر نوری که برای روشن کردن مناطق سایه در هر کجایی از تصویر به‌کار رود، نور پرکننده است. این نور سایه‌ای قابل‌مشاهده از خود به‌جای نمی‌گذارد؛ چون شدت آن کمتر از شدت نوری است که این سایه‌ها را به وجود آورده است و فقط برای اصلاح آن به کار می‌رود.

نور “پس‌زننده” (کیکر‌لایت): نوری است که شکل موضوع را از زمینه جدا می‌کند و بین زمینه و موضوع فاصله می‌اندازد؛ “پس‌زننده” را به‌خاطر این می‌گویند، چون  مانند این است که موضوع را به سمت جلو می‌راند تا از زمینه جدا شود.

کار مهمی که این نور انجام می‌دهد، این است که باعث می‌شود تصویر تخت نشود و یا به‌عبارتی موضوع و زمینه با هم یکی نشود طوری که نتوان فاصله‌ی آن‌ها را تشخیص داد.

نور “زمینه” (بک‌گروند‌لایت): نورهایی که به موضوع تابیده نمی‌شوند، بلکه فقط به سمت زمینه هدف‌گیری می‌شوند، نور “زمینه” هستند [به موضوع حجم می دهد و باعث جدا شدن زمینه از موضوع می شود].

بیشتر پرتره‌ها به وسیله‌ی تلفیق همین نورها و اصلاح‌کننده‌های این نورها ساخته می‌شوند. شاید از حد این کتاب خارج باشد که بتوان همه‌ی آن‌ها را لیست کرد و تک تک بررسی کرد. اما با رعایت همین مواردی که این‌جا می‌آوریم، می‌توانید عکسی فوق‌العاده با نورپردازی بی‌نظیر را به وجود آورید.

استراب‌ها. یک نوع پرتره‌نگاری که هزینه‌اش قابل‌قبول، و ابزار نورپردازی زیاد گرانی نیاز ندارد. در این بحث ما بیشتر روی طرح‌های نورپردازی که با ابزار “فلاش الکترونیکی” (استراب) صورت می‌گیرد، تحقیق خواهیم کرد.

استراب‌ها متنوع‌ترین، ماندگارترین (و البته) در گران‌ترین گزینه‌ای که ممکن است انتخاب کنید،  بیشترین پایداری، توان ثابت و رنگ را خواهد داشت.

زمانی‌که از “استراب”ها استفاده می‌کنید، فوکوس و تغییرات نورپردازی توسط مشاهده‌ی موضوعی که با لامپ‌های برجسته‌ساز (نور اصلی) نورپردازی شده اند، ساخته می‌شوند.

این لامپ‌ها معمولا در ۲۵۰ وات یا کمتر روشنایی مناسبی را برای تشخیص تغییرات و حالت‌های نورپردازی، و نیز فوکوس کردن تولید می‌کنند.

از همه مهمتر این‌که، موضوع‌تان توسط لامپ‌هایی که برای نورپردازی دور و برتان چیده‌اید، کور و یا گرم نخواهد شد. وقتی‌که نور یک استراب واقعی به‌صورت متناوب و پشت سر هم روشن می‌شود، موضوعات در مقابل آن، نسبت به نور فلاشی که بر دوربین سوار شده و مستقیم در چشمان موضوع هدف‌گیری شده است، کمتر واکنش نشان می‌دهند. این مورد بیشتر زمانی‌که می‌خواهید عکس‌های زیادی از یک موضوع بگیرید کمک‌تان خواهد کرد.

گاهی شما با استفاده از یک ابزار که به فلاش‌های روی دوربین اجازه می‌دهد روی یک پایه‌ی نوری نصب شوند، می‌توانید از عهده‌ی کار برآیید. بعد، بسته به آرایشی که انتخاب کرده‌اید، می‌توانید یک چتر یا یک سافت باکس را به مجموعه‌ی خود اضافه کنید (شکل ۲).

چندین واحد فلاش هم می‌توانند به یکدیگر متصل شوند و به تبعیت از یکدیگر در یک آن همه با هم نورافکنی کنند. درست است که این نسبتا ارزان در می‌آید، اما صرفا یک عمل موقتی است.

در واقع به دلیل این‌که هیچ قانون نورپردازی برای این مجموعه فلاش‌هایی که در یک آن با هم کار می‌کنند وجود ندارد، شما نمی‌توانید راجع به آثاری که نور برجای می‌گذارد هیچ داوری داشته باشید و یا این که از قبل پیش‌بینی کنید که چه اتفاقی در اثر این نوع نورپردازی خواهد افتاد. به علاوه توان بازده (خروجی) این واحدها محدود است.

به‌عنوان یک قانون کلی، هرچه این تعداد مجموعه فلاش‌هایی که از یکدیگر تبعیت می‌کنند بیشتر باشد، با قدرت کمتری به سوی موضوع نورافکنی خواهند کرد. البته هنوز هم چنین ابزاری بعضی جاها مفیدند و نباید به کلی محو و نابود شوند. گاهی پیش می‌آید که شما به‌همین یونیت‌های فلاش کوچک، جایی که نور کمی نیاز دارید و نمی‌توانید از منبعی بزرگ‌تر نور بگیرید احتیاج پیدا می‌کنید که با نصب صحیح این یونیت کوچک مشکل‌تان رفع می‌شود.  

چند تولید‌کننده‌ی مهم (که من بیشتر با کانون آشنا هستم) این نوع تجهیزات روی دوربین را که می‌توانند باهم سوار شوند و از هم پیروی کنند، را می‌سازند.

نکته‌ی مهم این است که این واحدها برای خروجی نور، به طور جداگانه جیزه‌بندی می‌شوند و  مدل سازی های انواع نور را به همین منوال نشان می دهند – یک استراب کوچک که مکررا و به سرعت نورافکنی می‌کند، به شما اجازه می‌دهد ببینید نورتان چه می‌کند.

نکته: همه‌ی استراب‌ها وابسته به ابزاری به نام باطری هستند. نوعی باطری با مقدار ولتاژ بسیار کم (۳ ولتاژ) و آن را در شرایطی که ذخیره شده است ترکیب می‌کند به طوری‌که فلاش نسبت به یک جفت باطری خانگی با شدت کمی بیشتر نورافکنی می‌کند.

یک ابزار بزرگتر که مونوبلاگ (گاهی اوقات هم مونولایت) نام دارد، باطری قدرتمندتری را ترکیب می‌کند و لامپ فلاش آن بی‌سیم است (شکل ۳).

درحالی‌که واحدهای سوار بر دوربین در فواصلی که ایست کامل وجود دارد تغییراتی را قدرت نوری خود دارند، مشخصه‌ی متفاوت‌کننده‌ی مونوبلاگ‌ها (مقاومت الکتریکی بیشتر) لول خروجی لامپ را تغییر می‌دهد. بعضی از این مشخصه‌های متفاوت‌کننده در ۱٫۲- ، ۱٫۳- و ۱٫۴- فواصل ایست دارد؛ درحالی‌که بعضی‌، که متفاوت‌کننده‌های “نامحدود” نامیده می‌شوند، فزاینده (نامحدود) هستند.

مونوبلاگ‌ها واحدهایی کامل و ثابت‌شده هستند و همین‌طور بر جایگاه نوری یا پشتیبان‌های دیگر سوار شده‌اند. به همین دلیل کامل و ثابت بودنشان به راحتی با یک سیم برق و یک سیم دکلانشور بسته و حمل و نقل می‌شوند. بعضی‌ها جزو ساختمان مدار جریان فرمانبردار و بعضی‌ها ممکن است توسط اشعه‌ی مادون قرمز، بی‌سیم و یا شبکه‌ی کنترل کامپیوتری نور افکنی کنند.

عکاسان استودیو اغلب دستگاه تنظیم برق جداگانه و مجموعه‌ای از استراب‌ها را به‌کار می‌گیرند. این‌ها قدرتمندتر از همه هستند چون قدرت تحویل یک تغییر‌فاز بزرگ را هنگام کار، در لامپ الکترونیکی استراب را دارند.

این، زمانی‌که دارید یک گروه خیلی بزرگ را نورپردازی می‌کنید و یا از یک سافت‌باکس بزرگ استفاده می‌کنید، خیلی مهم است. در این مورد، بیشترین قدرت، می‌تواند وسیله‌ای باشد برای داشتن بیشترین عمق میدان؛ به‌طوری‌که شدت نور روی یک فاصله‌ی بیشتر در جلو و پشت  هدف در نقطه‌ی فوکوس را راحت‌تر می‌شود به دست آورد. البته چنین قدرتی، زمانی‌که شما می‌خواهید یک فوکوس سطحی روی چهره‌ی موضوع‌تان داشته باشید، مشکل ایجاد می‌کند و در این گونه موارد باید از فیلتر خنثای چگالی، چه روی منبع نور، و چه روی لنز، استفاده کنید.

این واحدهای بزرگتر به کابل برق و سیم‌های فرعی بین گروه‌های فرمانبردار و نور نیاز دارند. هم چنین گاهی اوقات آن‌‌ها به گروه‌های برقی فرمانبر جزو کار مجهز هستند، که به آن‌ها اجازه می‌دهد توسط سیستم کنترل از راه دور نورافکنی کنند.

به‌علاوه، دستگاه‌های تنظیم برق استودیو خیلی بزرگ هستند و به جلدهای بزرگ‌تری برای نگه داشتن نور و کابل‌هایشان نیاز دارند.

بسیاری از عکاسان زمانی‌که یک دستیار را به کمک می‌گیرند و یا زمانی که وسیله‌ای را برای کارشان اجاره می‌کنند توجه زیادی به‌نحوه‌ی استفاده از این وسایل نمی‌کنند.

اما در کل نصیحت من این است که انتخاب‌تان هرچه که باشد، اول باید کاملا تحقیق کنید و ببینید که چه نوع آن کارآمدتر و بیشتر در دسترس است و با موقعیت مالی و کاربردی ما هم بیشتر جور در می‌آید سپس اقدام به خریداری کنیم.

البته ابزار خوب، مفید و بادوام، خودش با خوبی خودش هزینه‌ی خریداری خودش را هم می‌پردازد.

نوشته ابزار نورپردازی حرفه‌ای اولین بار در SAYF.IR. پدیدار شد.

عکاسان موفق معمولا از یک منبع نور برای نورپردازی استفاده می‌کردند. چون به هر حال ما روی زمین زندگی می‌کنیم و از گذشته تا کنون یک منبع نور به‌نام خورشید داریم و خواهیم داشت. در طول قرن‌های متمادی انسان‌ها را با این موضوع راضی کرده بودند که فقط خورشید را به‌عنوان منبع نورشان در عکاسی قبول داشته باشند. همان منبع نوری که به‌واسطه‌ی آن، اجسام را می‌دیدند و این تنها دلیل عقلانی برای این پرتره‌نگاری‌ها بود؛ یک منبع و یک جهت نور.

این موضوع الان هم صحت دارد، اما این به این معنی نیست که شما نمی‌توانید نورهایی را از بقیه‌ی منابع نوری برای پرتره‌نگاری‌های خود استفاده کنید (نکته این‌جاست که در جای دادن این نورها باید نهایت سعی را به‌کار برد)، بلکه آن‌را این‌گونه می‌توانیم تعبیر کنیم که عکس‌های مورد پسند ما و بقیه، زمانی به‌وجود می‌آیند که نور اصلی در نورپردازی فقط از یک جهت ظاهر شود. برای همین است که در تشریح عکس‌هایی که سایه‌های چندتایی و نامطبوعی از بینی را در خود دارند، قبل از هر دلیل زیباشناسی باید به نحوه‌ی استفاده‌ی اشتباه از نور توجه کرد.

بنابراین به جرات می‌توان گفت که، وجود نور، فاکتور تعیین کننده‌ای در نشان دادن فرم شی مورد نظر در عکس است.

کیفیت نور بر اساس منبع آن سنجیده می‌شود. به‌عبارت ساده‌تر یک منبع نور کوچک، باریکه‌های نور تندتر و غلیظ‌تری را می‌تاباید که منجر به تولید سایه‌های تند و عمیق در موضوع می‌شود. و برعکس، یک منبع نور بزرگ‌تر یا وسیع‌تر، اشعه‌های نور بازتری را خواهد داشت که منجر به ایجاد سایه‌هایی می‌شود که نسبت به حالت قبلی تیرگی کمتری دارند.

میزان موثر بودن نور موجود نه تنها به‌اندازه‌ی آن، بلکه به فاصله‌ی آن از موضوع هم بستگی دارد. به‌همین دلیل است که اگر جای منبع نور، کوچکترین تغییری کند در عکس تغییرات بزرگی رخ خواهد داد، مثلا ممکن است سایه‌ها تندتر یا نرم‌تر شوند.

برای مثال خورشید، یک منبع نور بسیار بزرگ است و بسیار دورتر از آن است که بتواند سایه‌هایی بسیار تند ایجاد کند.

کیفیت نور، حتی در بروز صفت و یا کاراکتر سوژه نقش اساسی دارد، پس در فرم هم تاثیر می‌گذارد. به این‌گونه که وقتی نور به سطحی برخورد می‌کند، در واقع سه منطقه‌ی مجزا را به‌وجود می‌آورد. در نگاه علمی‌تر همین سه منطقه هستند که فرم را به‌وجود می‌آورند.

ابتدا “های‌لایت آینه‌ای”، که پرنورترین بخش هر تصویر است. چون زمانی ساخته می‌شود که نور مستقیما به لنز بازتاب می‌کند. های‌لایت آینه‌ای را در بیشتر اوقات در قسمت نورگیرتر که همان چشم‌ها هستند می‌بینید، البته اگر در این حالت بیشتر در اجزای صورت دقت کنید، این نور را در پیشانی، گونه‌ها، چانه و مخصوصا نوک بینی هم خواهید دید. وجود این ناحیه و موقعیت این مکان‌های های‌لایت یا پرنورتر، نتایج زاویه‌ی تابش نور است.

اما بخش دوم زمانی به‌وجود می‌آید که نور از مناطق “های‌لایت‌های آینه‌ای” به‌سوی سایه‌ها گسترده می‌شود، که منجر به نمود پیدا کردن رنگ و فرم می‌گردد. این درواقع، همان بخش اصلی و  آشکارکننده‌ی جزئیات هر عکس است که اصطلاحا به آن می‌گوییم “های‌لایت پخش‌شده”. چون تاثیر نور به‌صورت یک نور پخش شده (دیفیوز) است و به‌دلیل این‌که سایه‌های تند ایجاد نمی‌کند بیشتر نمایان‌گر جزئیات تصویر است. به‌عبارتی می‌توان گفت: نور در این ناحیه مستقیما به لنز دوربین برخورد نمی‌کند.

بخش سوم زمانی است که سرانجام نور به قسمت‌های سایه می‌رسد. این بخش از عکس را بخش “متحول” می‌نامیم. وقتی‌که این بخش محدود باشد (زمانی‌که شاهد یک انتقال سریع از “های‌لایت پخش شده” به‌سوی سایه یا قسمت “متحول” هستیم) نورپردازی “شدید” نام دارد. و زمانی‌که بخش “متحول” وسیع‌تر باشد، نورپردازی “سافت” نام دارد. همان‌طور که در بالا گفتیم این موقعیت منبع نور نسبت به موضوع است که وسیع بودن و یا کم بود سطح بخش “متحول” را تعیین می‌کند.

“کنتراست”، میزان تضاد بین روشن‌ترین و تاریک‌ترین بخش در یک عکس است که در بیشتر موارد مستقیما به فرم و یا همان ترکیب عکس برمی‌گردد.

بار دیگر به خورشید و آسمان بیندیشید. در یک روز صاف و آفتابی نور خورشید به‌گونه‌ای مستقیم و بدون مانع به ما می‌تابد، در این حالت، سایه‌ها عمیق، تند، خالص و بی‌نقص، و های‌لایت‌ها بسیار روشن و حتی شاید نگاه کردن به آن سخت باشد. عکس‌هایی که زیر چنین نوری گرفته شوند، تفاوت بین قسمت‌های تیره و روشن آن بسیار فاحش خواهد بود یا به‌عبارتی کنتراست آن زیاد خواهد بود. گاهی اوقات این کنتراست آن‌قدر زیاد است که اکسپوز فیلم به‌گونه‌ای که همه‌ی سایه‌ها و روشن‌ها نمایان باشند غیرممکن است.

اما یک روزی که اندکی ابری است را در نظر بگیرید، زمانی‌که نور خورشید از میان ابرها به‌صورت پخش شده نمایان می‌شود. نشان‌ها هنوز هم مشخص هستند، اما نه مانند حالت قبل آن‌قدر تند، بلکه کمی نرم‌تر، یعنی قسمت تاریک و روشن کمی کمتر مجزا هستند. در این نوع نور همان‌طور که از کنتراست کم می‌شود، بافت و فرم موضوع هم بهتر پدیدار می‌شود.شخصی که در چنین نوری عکاسی شده است، حتی در وسط روز، زیر نور خورشید هم چنین سایه‌های وحشتناکی را نخواهد داشت چون هوا ابری است و نور پخش‌شده است. بنابراین اگر می‌خواهید در هوای بیرون، کار عکاسی کنید، این همان نوع هوایی است که نیاز دارید. (شکل ۱)

حال بیایید یک روز کاملا ابری را فرض کنید – نه این‌که آسمان ابری یا طوفانی باشد بلکه پوششی از ابرهای سفید، آسمان را پوشانده باشد که حتی دایره‌ی مشخصی از خورشید هم پدیدار نباشد. وقتی‌که این اتفاق بیفتد، عملکرد آسمان، نور را به‌گونه‌ای درخواهد آورد که  کنتراست کمی ایجاد شود و این چنین نوری برای پرتودهی مسطح و تراز مناسب است. این نور، خود را اطراف همه‌جای موضوع پوشش خواهد داد و باعث خواهد شد که اجزای موضوع، از هر طرف هموار به‌نظر برسند. در چنین حالتی ما کنتراست را از دست می‌دهیم، به همین دلیل است که نور،  موضوع را بسیار بی‌شکل می‌کند و نه تنها جزئیات کوچک، بلکه جزئیات بزرگ‌تر را هم ثبت نخواهد کرد و ما یک بافت بسیار نرم را در عکس حس می‌کنیم.

اگر چه من این مثال‌ها را برای خورشید به‌کار گرفتم، اما عین همین قواعد را می‌توان برای نورهای موجود در استودیو هم به‌کار برد. در استودیوها هم نور برای عکاسی با نور خورشید رقابت می‌کند. منابع نور دور یا کوچک (یا آن‌هایی که از موضوع دور هستند)، هایلایت‌های نرمی تولید می‌کنند و سایه‌ها را باز می‌کنند. بنابراین در نورپردازی، نور منبع‌ یا منابع‌تان است که اساس های‌لایت‌ها و سایه‌ها را تعیین می‌کند. پس در بهبود آن بکوشید. (شکل ۱)      

نوشته نور اصلی اولین بار در SAYF.IR. پدیدار شد.

برای این‌که بتوان به‌طور موثر از نور در عکاسی استفاده کرد باید خصوصیات و ویژگی‌های آن‌را به‌طور کامل شناخت. نور به‌عنوان یکی از ابزار کار در عکاسی کاملا بر قوانین فیزیک استوار است. بنابراین زمانی‌که شما خواص آن‌را بدانید، قطعا می‌توانید استفاده‌ای موثرتری از آن داشته باشید.  

تاکید من هم فقط بر همین مسئله است و فکر می‌کنم، غیر از قوانین فیزیک، هیچ قانون دیگری برای عکاسی خوب وجود ندارد. و این امری است مطلق.

نور توسط امواج سیر می‌کند. و تفاوت بین این طول موج‌ها است که فیلم، تراشه‌های دیجیتال، و چشمان‌مان می‌توانند، به‌عنوان مثال، رنگ‌ها را درک کنند.

طیف الکترومغناطیسی واژه‌ای است که برای یک ناحیه‌ی کامل از این موج‌ها به‌کار می‌رود، از کوتاه‌ترین اشعه‌ی فرابنفش تا بلندترین اشعه‌ی مادون قرمز. طیف رنگ‌هایی که مشاهده می‌شوند، اشعه‌های نوری‌ای هم که بین این دو قرار می‌گیرند، طول موج‌های نوری هستند که برای عکاسی بسیار مهم‌اند. مابین این دو طیف همه‌‌ی رنگ‌های نوری که قابل مشاهده هستند قرار دارند: قرمز، نارنجی، زرد، سبز، آبی، نیلی و بنفش. شما توسط یک منشور یا زمانی‌که به یک رنگین کمان نگاه می‌کنید، می‌توانید تمام این رنگ‌ها را ببینید.

در واقع تفاوت بین همین طول‌موج‌ها است که باعث می‌شود موضوعات رنگ داشته باشند. برای مثال یک سیب برای این قرمز است که از بین نورهای مرئی، سبز و آبی را جذب می‌کند و آن‌‌را اصولا به‌صورت طول‌موج‌های قرمز بازتاب می‌دهد. به همین صورت، موضوعی که ما در همان تن رنگی که به‌نظر می‌رسد مشاهده می‌کنیم، به خاطر این است که نور را کاملا بازتاب می‌کند (قسمت اعظم نوری که به موضوع برخورد کرده، به دوربین یا چشمان ‌ما باز می‌گردد)، به‌خاطر همین وقتی یک موضوعی را مشاهده می‌کنیم که سیاه است، بیشتر نور به‌جای این‌که بازتاب شود، جذب می‌شود. و زمانی‌که از نوری که از یک سرچشمه (می‌خواهد خورشید باشد یا چراغ برق) مقدارهایی مساوی از هر طول موج در هر رنگی وجود داشته باشد، ما نور را به‌صورت سفید مشاهده خواهیم کرد.

اما اگر مقدارهایی نامساوی از طول موج‌های مختلف در نور وجود داشته باشد، نور ممکن است گرمتر (بیشتر زرد یا قرمز) یا سردتر (آبی) باشد. این یعنی این‌که بر طبق قوانین نور، این‌جا ممکن است مقدار کمتر یا بیشتری از یک رنگ نور برای بازتاب شدن از موضوع در دسترس باشد. در نتیجه موضوعات ممکن است در رنگ‌های سرد و یا گرم ظاهر شوند. چشمان ما نقش قابل توجهی در این تطبیق ایفا می‌کنند (مطمئنا نور سفیدی که در اوراق این کتاب مشاهده می‌کنید، زمانی‌که شما آن‌را زیر نور خورشید در وسط روز درحیاط‌تان مطالعه کنید، سفیدتر به‌نظر می‌رسد)، اما دوربین ما ضرورتا این‌قدرها پیچیده نیست.

همان‌طور که در بالا اشاره شد زاویه‌ی تابش، زاویه‌ای است که در اثر برخورد اشعه‌ی نور به سطح به‌وجود بیاید و بعد از آن هم بازتاب می‌شود، و این امری است قابل پیش بینی. بنابراین این‌جا یک قانون به وجود می‌آید، و آن این است که زاویه‌ی تابش (زاویه‌ای که نور با آن به سطح موضوع برخورد می‌کند) همیشه با زاویه‌ی بازتابش (زاویه‌ای که همان نور از همان سطح بازتابیده می‌شود) برابر است. فرض کنید شما دارید نوری را از سمت چپ یک آینه با زاویه‌ی ۸۵  درجه می‌تابانید. زاویه‌ی تابش، در این حالت برابر با ۸۵ درجه است و شما برای درک آن نور باید در سمت راست آینه، آن‌هم در زاویه‌ی ۸۵ درجه قرار داشته باشید. (شکل ۱)

با وجود یک آینه و دیگر ابزاری که سطح براق دارند (مانند چشم افراد)، سطح بافتی یک ‌شکل دارد، بنابراین نور بازتاب شده هیچ‌گونه کج‌شکلی پیدا نمی‌کند. البته در سطوحی که کمتر صیقلی هستند، دسته‌های نور باز هم از قوانین فیزیک پیروی می‌کنند و نور بازتاب در راستای زاویه‌ی تابش خواهد بود. (شکل ۲)

اما به دلیل این‌که هر بخش کوچکی از این سطح به‌طور مجزا اشعه را به‌سویی منعکس می‌کند، شما نمی‌توانید بازتابی یکنواخت از نور را داشته باشید، بلکه یک اثر دیفیوز (پخش کننده) نور خواهد بود که بیشتر بافت و رنگ سطح را مشخص می‌کند.

دانستن این موضوع در پرتره‌نگاری بسیار مهم است. تمام قواعد نورپردازی پرتره، مناطقی که پررنگ‌تر هستند و یا مناطق سایه در عکس بسته به جایی است که شما نور را اسکان داده‌اید. هر نوری که شما در قصه‌ی نورپردازی‌تان استفاده می‌کنید، دارای یک زاویه‌ی تابش و به همراه آن یک زاویه‌ی بازتابش است.

دمای رنگ:

فیلم و ابزار دیجیتال، رنگ را بر پایه‌ی مقیاسی که در سال ۱۸۰۰ توسط فردی به نام “بارون کلوین” به‌وجود آمد، تفسیر می‌کنند. اگر بخواهیم کشف او را به‌طور مختصر توضیح دهیم این است که: وقتی یک میله از آهن خالص، از دمایی کمی زیر ۲۷۰ – درجه‌ی سانتیگراد (۰ درجه‌ی کلوین) شروع به داغ شدن کند، نور را در رنگ‌هایی که در حکم رنگ‌های جهان اطراف ما هستند، منتشر می‌کند. دمایی که در آن دما، میله نور را پخش می‌کند، که برای نور طبیعی و مصنوعی قابل توصیف است، برای توضیح رنگ آن نور استفاده می‌شود، و این همان دمای رنگ آن نور است.

برای مثال، زمانی‌که میله‌ی آهنی تا ۶۰۰۰ درجه‌ی کلوین داغ ‌شود، گرمای نوری معادل با گرمای نور خورشید در وسط یک روز تابستانی تولید می‌کند.

همه‌ی فیلم‌های رنگی “دی‌لایت” هستند؛ یعنی از نظر شیمیایی، برای حفظ بالانس رنگ، زمانی‌که عکاسی صورت می‌گیرد، از نور همین دمای رنگ استفاده می‌شود (بعضی از این فیلم‌های به اصطلاح دی‌لایت دمای رنگ‌شان برای ۵۵۰۰ کلوین بالانس شده است. در حالی‌که در این حالت، رنگی بسیار گرمتر تولید خواهد شد که بیشتر مورد رضایت چشمان ما خواهد بود). البته به یاد داشته باشید که دمای رنگ نور، با توجه به شرایط جوی و دوره‌های نوری مختلف نوسان‌هایی خواهد داشت.

زمانی‌که میله‌ی آهنی را تا ۳۴۰۰ درجه‌ی کلوین حرارت دهیم، نوری مساوی با نور سفید افروزه‌ی تنگستنی در لامپ‌ها تولید می‌کند. نور تنگستن کمی نارنجی‌تر از دی‌لایت است، بنابراین فیلم‌های “تنگستن” در واقع، برای خنثی کردن این رنگ، زمانی‌که زیر نور این دما عکاسی می‌شود، ساخته شده‌اند.

در استودیوها که با “استراب” و “فلاش‌های الکترونی” کار می‌کنند، این تفاوت در دمای رنگ‌ها مشکلی به‌وجود نمی‌آورد؛ چون نورهای متفاوت، غلظت نور دمای رنگ غیر متفاوت را منتشر خواهند کرد.

مثال بزرگ‌تر همین مورد را می‌توان در مورد نورهای تابان در استودیوها گفت، اگرچه آن‌ها ممکن است بازده‌شان کمی قرمزتر باشد، اما هر چه بگذرد، تاثیرشان کمتر می‌شود و قبل از این‌که گسیخته شوند به‌طرف رنگ‌های سرد می‌روند.

با توجه به علم عکاسی این‌جا می‌توانیم چند نکته را بگوییم؛

از همه مهم‌تر این‌که، خنثی‌ترین و نرمال‌ترین نتایج عکاسی‌تان زمانی به‌دست می‌آید که شما فیلمی را استفاده کنید که با نوری که بر فضای عکاسی حاکم است تطابق داشته باشد. دوم این‌که شما می‌توانید با استفاده از نور درست و فیلم درست، نور ظاهر شده در عکس‌تان را کنترل کنید، و بدان وسیله تصویر نهایی‌تان را تغییر دهید. و اگر از فیلم اشتباه استفاده کرده باشید، می‌توانید با فیلترهای مخصوص این اشتباه را جبران کنید.

استفاده از فیلم “دی‌لایت” در عکس‌برداری در نور سفید باعث می‌شود تصویر نهایی را هاله‌ای از رنگ نارنجی بپوشاند، چون نور قرمزتر از آن است که فیلم بر اساس آن ساخته شده است. و استفاده از فیلم “تنگستن” در زیر نور روز باعث می‌شود هاله‌ای آبی‌رنگ بر فضای عکس حاکم شود؛ چون فیلم برای نورهای قرمزرنگ ساخته شده است و نمی‌تواند دمای رنگ “دی‌لایت” را به این نوع فیلم ارتباط دهد.       

نوشته طبیعت نور اولین بار در SAYF.IR. پدیدار شد.

Learn photography together (1)
Lighting in Photography Portrait Training
Introduction

به چه چیزی می‌گوییم پرتره؟ آسان‌ترین جواب را می‌توان در فرهنگ لغات پیدا کرد؛ شبیه‌ترین ترسیم از چهره‌ی انسان.

اگر تاکنون عکس‌های پرتره را با دقت نگاه کرده باشید، حتما دریافته‌اید که این نوع عکس‌ها  بیشتر از بقیه، معرف حالات درونی افراد هستند.
در گذشته، امولسیون‌هایی که استفاده می‌شد، عکاس را مجبور به نوردهی‌های بسیار طولانی می‌کرد، و این امر مستلزم این بود که اگر موضوع انسان است، سر در تمام این مدت ثابت باشد. به این منظور وسیله‌ا‌ی آهنی به پشت صندلی مخصوص عکاسی پرتره چفت شده بود، که باعث می‌شد موضوع راحت‌تر بتواند سرش را ثابت نگه دارد. در این شرایط  موفقیت در عکاسی فقط در این خلاصه می‌شد که عکس تیره نشده باشد. و این اصلا برای عکاسان و مردم اهمیت نداشت که جزئیات بیشتری از چهره و یا حتی احساسات شخص هم ثبت شود یا نه. (شکل ۱)
پرتره‌های عکاسی کمی بعد از اختراع خود عکاسی پا گرفت و تنها مفهوم آن این بود: شرایطی فراهم شده است تا بتوان یک لحظه از حالت چهره‌ی شخصی را در زمانی مشخص ثبت کرد و برای همیشه نگه داشت. این “لحظه” و “پایداری” عباراتی اساسی مربوط به عکاسی هستند.
اولین عکس‌ها‌ نیاز به این داشتند که زیر نور آفتاب گرفته شوند و با توجه به مشکل نوردهی‌های طولانی، در خیلی مواقع قبل از این که عکاس کارش تمام شود، نور آفتاب تغییر می‌کرد و یا کلا از بین می‌رفت و به عکس‌های بعدی نمی‌رسید.
بعد از این‌که امولسیون خشک و همین‌طور ابزار عکاسی پیشرفته به میان آمد، در پرتره‌نگاری هم انقلابی عظیم ایجاد شد. با نوردهی کوتاهتر یک مهارت جدید به نام “زمان سنجی” پیدا شد، و به زودی عکس‌های پرتره‌ می‌توانستند سیماهایی دقیق، ماهرانه و معرف را آشکار کنند که هر موضوع را نسبت به دیگری یگانه جلوه می‌داد. (شکل ۲).
و اکنون هم که تکنولوژی عکاسی گام بعدی پیشرفت را به‌سوی دنیای دیجیتال برداشته است، رویای بقای لحظه در کمترین زمان از همیشه به واقعیت نزدیک‌تر شده است. به‌هرحال این مهم نیست که شما با شیوه‌ها‌ی قدیمی چهره را ثبت کرده‌اید یا جدید؛ موفقیت نهایی شما در گرو توجه به یک سری فاکتورها است؛ اطلاعاتی اساسی راجع به ترکیب و ساخت، آگاهی‌های تکنیکی، صمیمی شدن با ابزار کاری که در اختیار دارید، داشتن اعتماد به نفس و روحیه‌ای پرتلاش، همه می‌توانند در کنار خلاقیتی که دارید به شما کمک کنند.
در کنار همه‌ی این‌ها مهم‌ترین ابزاری که در این نوع عکاسی به شما کمک خواهد کرد نور است. به‌نظر من نور همان‌طورکه برای زنده بودن موجودات امری حیاتی است، برای عکاسی هم  ضروری است. نور زنده است، لرزان می‌شود، می‌تپد و انعطاف دارد مانند یک موجود زنده. من به‌عنوان یک عکاس حرفه‌ای، اگر بتوانم نور را به کنترل خودم در بیاورم، مطمئنا گیرایی بیشتری در کارم خواهد بود. با این کار می‌توانم همه‌چیز را کنترل کنم حتی زمان را، و در هر شرایطی که هستم بهترین حالت مورد دل خواهم را برای عکاسی بسازم. فکر می‌کنم “کنترل” در این‌جا واژه‌ی مناسبی است.
من نور را به‌خاطر کاری که می‌تواند انجام دهد دوست دارم، نه به‌خاطر کاری که به‌عنوان یکی از ابزار اصلی کار در ثبت تصویر انجام می‌دهد.  

اهمیت پرتره نگاری

این را به جرات می‌توان گفت که عکس پرتره به‌طور کلی برای تمام نژاد بشر در هر کجا که هستند مهم است، نه فقط برای گروهی خاص. یک عکس پرتره نه تنها یک انسان را در یک لحظه‌ی خاص نشان می‌دهد، بلکه، مانند صندوقچه‌ای حاوی اطلاعات فرهنگی و تاریخی است. تاریخ‌دانان، روان‌شناسان و یا حتی طراحان لباس می‌توانند در یک عکس، حالت ، وضعیت، لباس‌ها و حتی رفتار اشخاص را تفسیر کنند. آن موقع ما می‌توانیم کما‌بیش راجع به زندگی موضوع عکس اظهارنظر کنیم. حالا اگر ما بخواهیم چنین عکسی تهیه کنیم، باید تا جای امکان گویا و در عین‌حال جالب هم باشد.
یک پرتره‌ی خوب همیشه چیزی بیش از ثبت تصویر یک چهره است. در حقیقت یک پرتره‌ی موفق معرفی موجودات زنده به‌صورت صرف نیست، بلکه حالتی از کسی است که در مقابل دوربین شما نشسته است. نورپردازی درست می‌تواند به موضوع شما کمک کند که آن حالت خاص و مهم را به‌راحتی بسازد، گاهی اوقات ابتکاری و اکثر موارد تملق‌آمیز.

سبک ( Style)

بدون شک شما که می‌خواهید عکاس بشوید، مقالات و کتاب‌هایی در این زمینه خوانده‌اید. شاید سخنان متعددی را هم از عکاسان در سخنرانی‌ها و مجله‌ها شنیده باشید و یا حتی یک ورک شاپ را هم برای تعیین سبک شخصی خودتان تجربه کرده باشید. من امیدوارم که شما هر کدام از این کارها را اگر انجام دادید با تمام وجودتان به موضوع سبک اهمیت بدهید، چون سبک شخصی برای پیشرفت کار حرفه‌ای‌تان خیلی مهم است.
“سبک” در حقیقت یک مفهوم ساده است. اما یک مفهوم درونی‌تر هم دارد که ما کمتر به آن فکر می‌کنیم؛ این‌که شما آن چیزی را که می‌ببینید، حس می‌کنید و دوست دارید آن‌را به چه نحو به موضوعی که می‌خواهید عکس بگیرید ریط دهید. این تعریف درونی سبک است، نه بیشتر و نه کمتر. با این وجود اگر شما چیزی را که حس می‌کنید در ذهن‌تان برای فردی که روبه‌روی دوربین شما نشسته در ذهن مرور کنید و پیاده کنید، آن‌گاه سبک‌تان مشهود خواهد شد.
می‌توان این‌چنین هم فکر کرد که من فقط  به صرف به‌دست آوردن پول‌های هنگفت در کارگاه خودم عکاسی کنم، موضوعی که تنها هدف برای بعضی‌ها است.
همان‌طور که مثال‌های این کتاب را مورد بررسی قرار می‌دهید، به این موضوع فکر کنید که هر تصویر به چه نحو می‌تواند سبک ما را منعکس کند. نتایج عکاسی ما در این‌که همواره بسته به حسی که زمان فشردن دکمه داریم، متفاوت خواهد بود.

بازار پرتره‌نگاری

امروزه نسبت به گذشته بازار پرتره‌نگاری داغ‌تر است. مانند عکس‌های شخصی و تکی و همین‌طور خانوادگی. همیشه وقتی وارد یک اتاق می‌شوید، امکان ندارد چشم‌تان به یک عکس از گروه‌های خانوادگی، دانشجویی، بچه‌ها، نوه‌ها، پدر و مادر نیفتد که معمولا روی طاقچه‌ها و میز جایی را به خود اختصاص داده است. همین‌طور پرتره‌های عروسی که مورد توجه‌ترین پرتره‌ها هستند. پرتره‌های شغلی و عکس‌های استخدامی و عکس‌هایی برای ایجاد روابط عمومی که می‌تواند بیانگر نیمی از حالت‌های روحی شما باشد.
امروزه این عکس‌ها مسایل دیگری را هم در بر می‌گیرد مانند، عکس سر، پرتره‌های تبلیغاتی، سرمقاله‌ها در کتاب‌ها و مجله‌ها و تصویر انسان‌های مشهور و انواع کارت‌ها.

قبل از این که شروع کنیم

امروزه روش‌های نورپردازی جدیدی به وجود نیامده است؛ یعنی راه‌های جدید کاری. شاید یک سری روش‌هایی که قبلا اشتباه انجام می‌شده است اکنون اصلاح و تکمیل شده است. این میان شانس ما در این است که امروزه ابزارهای بسیار خوبی در دست است، ابزاری که روز به روز در حال پیشرفت است.
مجموعه‌ای جدید از فوت و فن‌های تکنیکی، انتخاب لباس، و مهارت‌های بصری که هر روز در حال تغییرند. در حال حاضر عکاسی و مخصوصا نورپردازی جزو هنرهایی است که به سرعت در حال تکمیل شدن است. با این وجود حقیقتی بسیار ساده در قلمرو دیجیتال وجود دارد و آن این است که اگر به سیستم اطلاعات بیهوده داده شود نتیجه‌ی این داده‌ها نیز بیهوده خواهد بود. زمانی‌که موضوع‌تان را نورپردازی می‌کنید، این جمله را در ذهن داشته باشید. و سعی کنید توجه بیشتری را به تنظیم نور و ابزار کارتان داشته باشید تا بهترین نتیجه را بدهد، و بهترین نتیجه برای یک عکاس، نتیجه‌ی مورد دلخواه خود اوست. چون بعضی موارد را شاید نتوان در فتوشاپ به خوبی کار خودتان در آورد.

نکاتی برای خوانندگان

اگر خواننده‌ای دقیق باشید، ممکن است عکسی را در یک موضوع درسی پیدا کنید که فکر کنید آن باید در موضوع بحث دیگری آورده می‌شد.
در این مباحث تعدادی از این عکس‌ها که به دو مبحث متفاوت مربوط می‌شوند وجود دارند. به‌عنوان مثال عکسی در مبحث “نور شدت کم” وجود دارد که به آسانی می‌توان فهمید که می‌تواند به مبحث “پروفایل” هم مربوط باشد. در هر حال من سعی کردم در این‌گونه موارد عکس یا جدول را در قسمتی که فکر کردم بیشترین ارتباط را به آن دارد قرار دهم.

مترجم: فرزانه قنبری

نوشته آموزش نورپردازی در عکاسی پرتره – مقدمه اولین بار در SAYF.IR. پدیدار شد.